Moderne geschiedenis (1870-heden)

Op initiatief van koning Willem-Alexander werd tussen 2023 en 2026 een breed en onafhankelijk onderzoek verricht naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis van Nederland. Het onderzoek stond onder leiding van Gert Oostindie en er werkten meer dan zestig auteurs aan mee. Dit onderzoek vindt zijn weerslag in drie academische werken, alle rijk geïllustreerd. Deze drie boeken komen zowel los als in een set beschikbaar. Daarnaast schreef Gert Oostindie een toegankelijk publieksboek waarin hij de belangrijkste punten uit het onderzoek samenbrengt.

In dit indringende en toegankelijk geschreven boek maakt historicus Gert Oostindie de balans op van vier eeuwen verwevenheid van de Oranjes en het koloniale rijk. Op basis van een grootschalig wetenschappelijk onderzoek op initiatief van koning Willem-Alexander laat Oostindie zien hoe het Huis Oranje-Nassau van de VOC en de WIC tot Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden betrokken was bij koloniale handel, oorlog en slavernij, en daarbij zijn prestige en mach t liet gelden.

In 1967 bezette Israël de Oude Stad van Jeruzalem en de omliggende wijken. Sindsdien staan de Palestijnse inwoners onder druk om uit het ingenomen gebied te vertrekken. Buurten worden verwaarloosd, mensen raken hun huis kwijt en kolonistenorganisaties krijgen alle ruimte. Stap voor stap worden de historische, culturele en religieuze banden van Palestijnen met de stad doorgesneden.

In Strijdbaar democraat volgt Boris van Haastrecht de ontwikkeling van een jonge idealist en pleitbezorger van het vrouwenkiesrecht tot de gezaghebbende ‘professor Oud’: staatsman, staatsrechtsgeleerde en medeoprichter en leider van de VVD. Als Tweede Kamerlid gold Oud als het staatsrechtelijk geweten van het parlement. Daarnaast was hij minister van Financiën tijdens de crisisjaren, burgemeester van Rotterdam in oorlogstijd en een invloedrijk parlementair historicus.

Met Beter bekend als Klazien uit Zalk schetst Joep Boerboom een portret van Klaasje Rotstein-van den Brink (1919-1997): een zelfbewuste, eigenzinnige en diepgelovige vrouw die zich bewoog op de dunne lijn tussen een gezonde leefstijl, natuurgeneeswijzen en kwakzalverij, en zich sterk maakte voor dialect en streekcultuur in een tijd dat dit allesbehalve populair was.

In dit indringende boek onderzoekt Gerrit Valk de verschillende vormen van samenwerking tussen Joodse Nederlanders en de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoe kwam deze tot stand? Betrof het in alle gevallen een gedwongen samenwerking of was er soms ook sprake van een vrije keuze? En wat was de omvang van deze praktijken?

Het leven van Gerrit Rietveld (1888-1964) was een onvermoeibaar gevecht tegen de sleur. Achter zijn kalme voorkomen ging een onrustige geest schuil, gedreven door een rotsvast geloof in vernieuwing. In deze indringende biografie onthult Rémon van Gemeren de complexe denkwereld en het roerige privéleven van een man die streed voor beter wonen én beter leven.

In dit postuum gepubliceerde boek brengt monetair econoom en voormalig topfunctionaris van De Nederlandsche Bank Martin Fase (1937-2023) tweehonderd jaar Nederlandse economische ideeëngeschiedenis tot leven. Hij reflecteert op de grote vragen van toen en nu. Wat bepaalt de waarde van geld? Hoe sturen verwachtingen de economie? Hoe zorg je voor brede welvaart?

In Roze draad blikt Coos Huijsen (1939) samen met zijn neef Geerten Waling (1986) terug. Op het moment waarop de politiek persoonlijk en het persoonlijke politiek werd en waarop kleine keuzes grote gevolgen hadden. Waarom was de vroege homo-emancipatie zo succesvol? Hoe raakte het gidsland uit koers?

Charley Toorop is een van de opvallendste en indrukwekkendste kunstenaars uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Ze ging met hart en ziel op in haar schilderijen en combineerde haar werk met een al even bewogen privéleven.

Met persoonlijke verhalen en beeldende anekdotes schetst Wouter Beekers de geschiedenis van het wonen in Nederland. Zo keert hij terug naar de bedoeling van de volkshuisvesting: een project voor het volk en van het volk, een gezamenlijk doel dat ons vandaag nog altijd kan inspireren.

Margit van der Steen laat ons in ‘ware wonderdieren’ kennismaken met de moedige eerste vrouwelijke politici. Wie waren deze vrouwen? En waarom was hun partijkeuze zo belangrijk?

Few concepts have become as charged over the past decades as antisemitism. In public debate, the word serves as a warning, an accusation, and at times even as a political weapon. But what do we actually mean by it?

Weinig begrippen zijn de afgelopen decennia zo beladen geraakt als het begrip antisemitisme. In het publieke debat fungeert het woord als waarschuwing, als beschuldiging en soms zelfs als politiek wapen. Maar wat bedoelen we er eigenlijk mee?

In De strijd tegen fascisme vertelt Seran de Leede het aangrijpende en inspirerende levensverhaal van Lie Alma (1909-1990), een vrouw die haar stem verhief tegen de dreiging van oorlog en onderdrukking. Daarmee biedt ze niet alleen een nieuw perspectief op de Nederlandse politiek en op de sociale strijd van de twintigste eeuw, maar zet ze ook de vaak vergeten rol van vrouwen in de antifascistische beweging in het volle licht.

Rond 1920 introduceerden Nederlandse psychiaters in Nederlands-Indië theorieën over de zogenoemde ‘Javaanse psyche’. De ‘Javaanse psyche’ biedt een indringend en menselijk portret van een vergeten hoofdstuk van onze koloniale geschiedenis.

Amsterdam, a Queer History tells the story of homosexual men and women in the Dutch capital, from clandestine homosexual practices in bars and backstreets at the start of the twentieth century, through the initial stages of gay emancipation, to the flourishing and provocative subculture of the seventies onwards and the legalization of same-sex marriage in 2001.