Cultuur en mentaliteit

Eeuwenlang was jenever een van de machtigste exportproducten van de Lage Landen. De drank reisde mee met soldaten, matrozen en handelaren en dook op in alle uithoeken van de wereld: van Afrikaanse handelsforten tot Amerikaanse plantages en Zuid-Amerikaanse steden, waar Nederlandse merken het straatbeeld domineerden. Jenever smeerde diplomatie, financierde oorlogen en speelde zelfs een rol in de slavenhandel.

In Hun gedachten onze kooi verwondert Maarten Doorman zich over de onzichtbaarheid van vrouwen in de geschiedenis. Er is vooral de laatste decennia veel aan gedaan om dat te veranderen, maar is het genoeg? Is er niet meer werk aan de winkel dan het herontdekken, inventariseren en presenteren van het werk van vrouwen in boeken, kranten, musea, films en podcasts?

In 1967 veroverde Israël de Oude Stad van Jeruzalem en de omliggende wijken. Sindsdien staan de Palestijnse inwoners onder druk om uit het bezette stadsdeel te vertrekken. Hele buurten worden aan hun lot overgelaten, mensen raken hun huizen kwijt en kolonistenorganisaties krijgen alle ruimte. De historische, culturele en religieuze banden tussen Palestijnen en de stad worden steeds verder uitgewist.

Few concepts have become as charged over the past decades as antisemitism. In public debate, the word serves as a warning, an accusation, and at times even as a political weapon. But what do we actually mean by it?

In Optimisme als opdracht vertelt Jo Ritzen zijn persoonlijke verhaal: van zijn jeugd in het naoorlogse Limburg tot zijn rol in de Haagse politiek en de wereld van internationale samenwerking en kennisuitwisseling. Met open vizier kijkt hij terug op de keuzes van zijn generatie en stelt hij de prangende vraag: hadden we het anders moeten doen?

In Roze draad blikt Coos Huijsen (1939) samen met zijn neef Geerten Waling (1986) terug. Op het moment waarop de politiek persoonlijk en het persoonlijke politiek werd en waarop kleine keuzes grote gevolgen hadden. Waarom was de vroege homo-emancipatie zo succesvol? Hoe raakte het gidsland uit koers?

Charley Toorop is een van de opvallendste en indrukwekkendste kunstenaars uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Ze ging met hart en ziel op in haar schilderijen en combineerde haar werk met een al even bewogen privéleven.

De Legenda aurea is het befaamde middeleeuwse standaardwerk over leven en sterven van de belangrijkste heiligen van de middeleeuwse christenheid, geschreven door de dominicaan Jacobus de Voragine. In levendige verhalen vol wonderlijke gebeurtenissen passeren de grote figuren uit het Nieuwe Testament, de martelaren van de eerste eeuwen en de monniken en bisschoppen van het gekerstende Europa de revue.

Stendhal bewonderde zijn stijl en James Joyce modelleerde naar men zegt de verhouding tussen Stephen Dedalus en Leopold Bloom naar de beide hoofdpersonen van De avonturen van Telemachus. Toch is de naam van Fénelon in elk geval in Nederland grotendeels in vergetelheid geraakt. Hoog tijd voor een herontdekking van deze Europese klassieker, want zo mag dit oorspronkelijk in 1699 verschenen boek gerust betiteld worden.