Antisociaal gedrag begrijpen

Antisociaal gedrag beter begrijpen en behandelen

Manipulatie, agressie, gevoelloosheid, grensoverschrijdend gedrag: het zijn gedragingen die bij zorgprofessionals gemakkelijk ongemak, weerstand of zelfs angst oproepen. Antisociaal gedrag wordt bovendien vaak geassocieerd met de forensische zorg. Maar ook in de reguliere ggz krijgen behandelaren ermee te maken – soms heel duidelijk, soms in veel subtielere vormen.

In Antisociaal gedrag begrijpen laat gz-psycholoog en psychotherapeut Petra Lenssen zien hoe je schadelijk gedrag kunt leren herkennen, begrijpen en behandelen. Daarbij kijkt ze verder dan diagnoses en labels. Wat gaat er schuil achter afwijzend, manipulatief of agressief gedrag? En wat gebeurt er met jou als behandelaar wanneer een cliënt je intimideert, afwijst of gevoelloos lijkt?

Van ongemak naar contact en verandering

Een belangrijk uitgangspunt van het boek is dat antisociaal gedrag veranderbaar is. Om verandering mogelijk te maken, moet je het gedrag niet alleen durven begrenzen, maar het ook kunnen verdragen en onderzoeken. Juist het ongemak dat in het contact ontstaat, kan waardevolle informatie opleveren.

Daarbij is er nadrukkelijk aandacht voor de behandelaar zelf. Hoe herken je je eigen angst, irritatie, afkeer of behoefte aan controle? Hoe voorkom je dat je wordt meegezogen in schadelijke interactiepatronen? En hoe zorg je voor voldoende veiligheid en draagkracht, voor jezelf én binnen het behandelteam?

Lenssen beschrijft hoe je vertrouwen en een werkbare therapeutische relatie opbouwt bij cliënten die contact en zorg juist afhouden. Ze gaat onder meer in op hechting, epistemisch wantrouwen, stigma, manipulatief gedrag, motivatie, probleemanalyse, trauma en het veranderen van kernovertuigingen. Ook laat ze zien hoe je cliënten helpt verantwoordelijkheid te nemen voor hun gedrag en hoe je duidelijk kunt begrenzen zonder het contact te verliezen.

Praktijkgericht en gebaseerd op ruime ervaring

Antisociaal gedrag begrijpen is een praktijkgerichte gids waarin wetenschappelijke inzichten worden verbonden met meer dan dertig jaar ervaring in de forensische en reguliere ggz. Aan de hand van veel casuïstiek maakt Lenssen zichtbaar wat er tijdens het contact tussen cliënt en therapeut gebeurt en welke mogelijkheden er zijn voor behandeling en groei. Het boek biedt daarmee een andere blik op gedrag dat door veel mensen als afschrikwekkend wordt ervaren.

Voor wie?

Dit boek is geschreven voor zorgprofessionals in de reguliere (geestelijke) gezondheidszorg. Ook wanneer antisociaal of grensoverschrijdend gedrag niet op de voorgrond staat, krijgen zij in hun werk direct of indirect te maken met manipulatief, agressief of ander schadelijk gedrag. Het boek is in het bijzonder relevant voor psychologen, psychotherapeuten, psychiaters en andere behandelaren die zich zekerder willen voelen in het omgaan met complex en grensoverschrijdende gedrag, en met meer rust, nieuwsgierigheid en stevigheid moeilijke therapeutische situaties willen aangaan.