De wereld in kinderboeken
Leesbevordering in de klas
Overzicht in kinderboeken voor alle vakken in het basisonderwijs
Ruim tweeduizend nieuwe kinderboeken per jaar: het aanbod is groot, maar niet altijd te overzien. Kinderboeken bieden vaak rijke teksten: authentiek en aansprekend, met gevarieerd taalgebruik dat uitnodigt tot nadenken, beleven en betekenis geven. Juist omdat het in het onderwijs heel gewoon is om met verarmde methodeteksten te werken, helpt werken met rijke boeken bij taalontwikkeling en het leggen van verbanden. De wereld in kinderboeken ondersteunt (toekomstige) leraren bij het houden van overzicht en bij het vinden van passende kinderboeken bij thema’s en vakken in het basisonderwijs, ook wanneer lezen voor de leraar zelf geen vanzelfsprekendheid is.
Van leesmotivatie naar thematisch werken met kinderboeken
Het boek bestaat uit twee delen. Deel 1 biedt algemene kennis over lezen, leesmotivatie en het stimuleren daarvan, met aandacht voor het beoordelen en selecteren van kinderboeken. Deel 2 vertaalt die basis naar de praktijk: per leergebied wordt uitgewerkt hoe boeken kunnen worden ingezet bij thema’s die aansluiten bij onder meer aardrijkskunde, burgerschap, geschiedenis, natuur, levensbeschouwing en filosofie, sociaal-emotionele ontwikkeling, taal, rekenen, techniek, ICT en de kunstvakken. Door het hele boek heen helpen ankerpunten bij het kiezen en afbakenen van thema’s; er is expliciete aandacht voor actuele kwesties zoals diversiteit en omgaan met boeken die in de klas kunnen schuren.
Aanvullend studiemateriaal
Via boomstudent.nl is aanvullend online materiaal beschikbaar: een (printbare) boekenlijst met alle genoemde titels, inclusief ISBN en jaartal van de meest recente uitgave, plus links naar relevante websites per thema.
Voor wie
Voor pabostudenten en (toekomstige) leraren in het basisonderwijs en in de onderbouw van het voortgezet onderwijs in Nederland en Vlaanderen.
Inhoud
Inleiding
Deel 1
1 Is lezen nog wel nodig?
1.1 Boeken, films en games
1.2 Diep lezen
1.3 Rijke teksten
1.4 Verbanden in je brein
1.5 Hoe goed zijn we in lezen?
2 Leesmotivatie
2.1 Simpel en toch ingewikkeld
2.2 Leesmotivatie: hoeveel wegen leiden (niet) naar Rome?
2.3 Ik ben Mila en ik hou van lezen
2.4 Welke leraar ben jij?
2.5 Extra motiverende boeken
2.6 Help, literaire competentie!
2.7 Alleen patat met mayonaise?
3 Welke boeken?
3.1 Wat is een kinderboek?
3.2 Het beoordelen van kinderboeken
3.3 Het ene boek is het andere niet
3.4 Staan er plaatjes in?
3.5 Boeken selecteren
4 Lezen op school
4.1 Juf Braaksel of meester Jaap
4.2 Waarom zou je voorlezen?
4.3 Voorlezen in de kleutergroepen
4.4 Voorlezen in groep 3 en 4
4.5 Voorlezen in groep 5-8
4.6 En dan leert Jubelientje zelf lezen
4.7 Ik ben niet bom!
5 Boeken maken de wereld rijker
5.1 Elke dag een boek
5.2 Rijke wereldthema’s kiezen
5.3 Denken, praten en schrijven over boeken en rijke wereldthema’s
Deel 2
6 De aarde in boeken – Aardrijkskunde en natuur
6.1 Wat, waar, waarom?
6.2 Naar de maan en terug
6.3 Over wolken en regenbogen
6.4 Kaarten in kinderboeken
6.5 Ergens op aarde: landschappen
6.6 Op reis naar overal: landen, steden, dorpen
6.7 Het leven op aarde, hoe alles begon
6.8 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
7 #Love dieren en planten – Natuur
7.1 Lezen en onderzoeken: de natuur
7.2 Boze wolven en wijze uilen
7.3 Briljante planten
7.4 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
8 Waarom je een boek over jezelf verdient – Natuur en burgerschap
8.1 Bovenlipheffers en voorwaartsdraaiers
8.2 Ach, lief lijf: ziek zijn en beter worden
8.3 Sportfanaten
8.4 Zoete soep en andere dingen om te eten
8.5 De nieuwe kleren van de keizer
8.6 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
9. Over regels en een hoop gedoe – Aardrijkskunde en burgerschap
9.1 Mijn cultuur, mijn religie
9.2 Miljonairskind: arm en rijk
9.3 Te gekke beroepen
9.4 Ik ben de baas: politiek
9.5 Wikken en wegen: recht
9.6 Klimaat in gevaar
9.7 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
10. Vroeger was er ook een nu – Geschiedenis, burgerschap en erfgoed
10.1 Nu is later vroeger
10.2 De steen en de tijd
10.3 Terug naar Kruimeltje
10.4 Niet-bestaande historische werkelijkheden
10.5 Word je een betere burger door boeken over geschiedenis?
10.6 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
11. Samenleven, zo simpel is dat niet – Persoonlijke ontwikkeling en burgerschap
11.1 (Samen)leven, kun je dat leren uit een boek?
11.2 Kunnen boeken troosten?
11.3 Bij Uil thuis: over thuis, vriendschap en familie
11.4 Iedere tijd zijn eigen helden
11.5 Jij en ik, ik en jij: diversiteit in kinderboeken
11.6 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
12. In boeken zoeken naar oude verhalen – Levensbeschouwing en filosofie
12.1 Robin en God
12.2 Harry Potter en andere oude verhalen
12.3 Geen heksen in de klas: kinderboeken weghouden
12.4 Wordt de tijd soms ook moe? Filosoferen met kinderboeken
12.5 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
13. Met kinderboeken nadenken over taal en boeken – Taalvaardigheid
13.1 Lezende kinderen in kinderboeken
13.2 Alle talen van de wereld
13.3 Het oneindige verhaal: boeken over boeken
13.4 Mijn schaduw is paars: taalbeschouwing met boeken
13.5 Ze gaan er met je neus vandoor: over poëzie
13.6 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
14. Eén min één is nul – Rekenen, wiskunde, techniek en digitalisering
14.1 Denken over cijfers in boeken
14.2 Rekenen voor je leven
14.3 Kunnen machines ons vervangen (en hebben we dan altijd vakantie)?
14.4 Raken we onszelf kwijt in een digitale wereld?
14.5 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
15. Een wereld van schoonheid – Beeldende vakken, drama, dans en muziek
15.1 Rozen voor de zwijnen
15.2 Hoe verbeeld ik de wereld, hoe verbeeldt de wereld mij?
15.3 Luister naar wat ik voor je zing en speel
15.4 De wereld dansen en spelen
15.5 Ankerpunten voor het kiezen van een thema
Tot slot
Literatuurlijst
Illustratieverantwoording
Register
Over de auteurs
