De strijd tegen fascisme
Het activistische leven van Lie Alma (1909-1990)
Een vuist tegen armoede, onrecht en fascisme
Met haar uitgesproken stem en haar talent voor het spreken in het openbaar groeide Lie Alma (1909-1990) uit tot een van de boegbeelden van de antifascistische beweging in Nederland. Als voorzitter van de Nederlandse afdeling van het communistische Wereld Vrouwen Comite tegen Oorlog en Fascisme speelde ze een actieve rol in de internationale vrouwenvredespolitiek van de jaren dertig.
Het leven van Lie Alma stond geheel in het teken van strijd – tegen fascisme, tegen sociale ongelijkheid, en voor vrede en rechtvaardigheid. Als jonge onderwijzeres in de arme Drentse veenstreek werd zij geraakt door de schrijnende armoede en ongelijkheid, wat haar tot het socialisme bracht. De opkomst van het fascisme in de jaren dertig radicaliseerde haar politieke betrokkenheid en leidde haar naar het communisme en de internationale vredesbeweging.
Vrouwen in de antifascistische beweging
In De strijd tegen fascisme vertelt Seran de Leede het aangrijpende en inspirerende levensverhaal van een vrouw die haar stem verhief tegen de dreiging van oorlog en onderdrukking. Daarmee biedt ze niet alleen een nieuw perspectief op de Nederlandse politiek en op de sociale strijd van de twintigste eeuw, maar zet ze ook de vaak vergeten rol van vrouwen in de antifascistische beweging in het volle licht.
Inhoudsopgave De strijd tegen fascisme
Inleiding 7
Onderwijzeres in het Drentse veen 9
Aan de slag als onderwijzeres 11 | De economische crisis 12 | Begin van een activistisch leven 14
Vrouwen en vrede 17
Vrouwen tegen fascisme 24 | Internationale delegatie naar Saarbrücken 27 | Naar Amsterdam 34 | Politieke kleur van het wvc 43 | Acties en missies van het WVC 48 | Bezoek aan Kaatsheuvel 50 | Communistische invloed binnen het wvc 53 | Lie en haar verhouding tot het communisme 55 Lie’s grote liefde, Peter Alma (1886-1969) 60
Het centraal wuppertal comité 69
Verzet in Wuppertal 69 | Oprichting van het Centraal Wuppertal Comité 72 | Het bezoek aan Wuppertal 75 Terug in Nederland 78 | Niet zonder gevaar 81
De commissie hulp aan spanje 85
De Spaanse Burgeroorlog 85 | De Commissie Hulp aan Spanje 87 | De reis naar Spanje 90 | Weer in Nederland 94 | Een tweede bezoek 97
De oorlog 103
De arrestatie 108 | Het verhoor 109 | Een onverwachts bezoek 116 | Het leven in de gevangenis 117 | Leven in de oorlog 133 | Het einde in zicht? 136 | De Hongerwinter 139 | Eindelijk voorbij 141
Na de oorlog 143
Het communisme in de jaren na de oorlog 146 | De Nederlandse Vrouwen Beweging (NVB) 153 | De strijd voor een vrij Spanje 159 | Comité voor Actieve Democratie 164 | Andere comités 166 | Verhouding tot de politiek 167 | Op de radar van de Binnenlandse Veiligheidsdienst 170 | Het werk van Peter 175 | De strijd voor een vrij Spanje gaat door 178 | Het onderwijs 181 | Tegen het einde 185
Reflectie 187
Verantwoording en dank 193
Noten 195
Bibliografie 226
Personenregister 227
