Diagnose in de psychiatrie

Opening door de dagvoorzitter

Dr. Rianne Klaassen

Geschiedenis van de psychiatrie

Nico van Beveren

Diagnostiek vindt niet plaats in een vacuüm. Hoe we vandaag de dag denken over psychische stoornissen en classificatie, is het resultaat van een lange en vaak turbulente geschiedenis. In deze lezing neemt psychiater Nico van Beveren ons mee langs de belangrijkste ontwikkelingen in de psychiatrie: van de eerste pogingen tot categorisering tot de opkomst van de DSM, van morele behandeling tot biologische psychiatrie. Welke ideeën over normaliteit en stoornis lagen aan de basis van onze huidige benadering? En wat kunnen we leren van de weg die we hebben afgelegd?

Een historische lezing die onze hedendaagse diagnostiek in perspectief plaatst.

Diagnostiek en classificatie: een onafscheidelijk duo

Prof.dr. Ralph Kupka

In de psychiatrie worden diagnostiek en classificatie regelmatig door elkaar gehaald. Dit zorgt niet alleen voor verwarring, maar kan ook leiden tot gepolariseerde discussies in de praktijk. Toch zijn het twee duidelijk te onderscheiden processen, met elk hun eigen functie en waarde.

Een goede beschrijvende diagnose vraagt om een kernachtige, samenhangende samenvatting van de actuele klachten van de patiënt, geplaatst in de context van het beloop over de tijd. Daarbij spelen factoren als kwetsbaarheid, uitlokkende omstandigheden, instandhoudende mechanismen, behandelgeschiedenis en prognose een belangrijke rol. Classificatie daarentegen is het systematisch onderbrengen van symptomen binnen een erkend classificatiesysteem, zoals de DSM-5 of ICD-11. Dit vraagt om kennis van deze systemen, het maken van verantwoorde keuzes, en oog voor mogelijke negatieve gevolgen zoals stigmatisering.

In deze presentatie worden de verschillen tussen beschrijvende diagnose en classificatie helder uiteengezet. Ook bespreken we de meerwaarde en beperkingen van beide benaderingen, met aandacht voor de complexiteit van psychiatrische problematiek. Casuïstiek uit de klinische praktijk maakt het geheel concreet en toepasbaar.

Erikson revisited – Diagnostiek in ontwikkeling door de bril van levensfasen

Sarah van der Weele en Roel Wouters

In deze lezing herontdekken we de psychosociale ontwikkelingsfasen van Erik Erikson in het licht van actuele diagnostische vraagstukken. Hoe verhoudt ontwikkelingsdenken zich tot de DSM-classificatie? En wat gebeurt er als we diagnostiek niet alleen benaderen vanuit symptomen, maar ook vanuit de levensfase en ontwikkelingsopgaven van een kind of jongere?

Sarah van der Weele en Roel Wouters laten zien hoe Eriksons theorie verrassend actueel is in de praktijk van vandaag. Aan de hand van casuïstiek verkennen zij hoe deze benadering kan helpen bij het begrijpen en begeleiden van complexe hulpvragen bij jeugdigen.

Burn out als diagnose – medisch label of maatschappelijk signaal?

Prof.dr. Christiaan Vinkers

Burn-out is een van de meest besproken maar minst scherp afgebakende diagnoses in de geestelijke gezondheidszorg. Wat betekent het eigenlijk om burn-out te zijn? Is het een medische stoornis, een stressgerelateerde uitputtingsreactie, of een maatschappelijk signaal van overbelasting?

In deze lezing onderzoekt Christiaan Vinkers de positie van burn-out binnen het diagnostisch landschap. Hij bespreekt wetenschappelijke bevindingen, klinische dilemma’s en de invloed van culturele en maatschappelijke opvattingen. Wat zegt het gebruik van de term ‘burn-out’ over onze tijdgeest – en hoe gaan we er als professionals verantwoord mee om?

AI in de behandelkamer

Prof.dr. Guido van Wingen

Kunstmatige intelligentie (AI) doet steeds vaker zijn intrede in de geestelijke gezondheidszorg. Toch blijkt uit onderzoek dat AI (vooralsnog) beperkingen kent als het gaat om diagnostiek. In deze workshop verkent Guido van Wingen de huidige stand van zaken: wat kan er (nog) niet, en wat werkt er wél al in de praktijk.

Aan de hand van concrete voorbeelden - zoals automatische gespreksverslagen en andere ondersteunende technologieën - worden de kansen en grenzen van AI in de behandelkamer zichtbaar. Deelnemers worden uitgenodigd om kritisch en interactief mee te denken over de rol van AI in hun eigen werk.

Diagnose en suïcidaliteit - hokjesdenken of houvast?

Wilco Janssen

Wat betekent het om suïcidaal gedrag te begrijpen door de lens van een psychiatrische diagnose? In deze workshop onderzoekt Wilco Janssen de wisselwerking tussen diagnostiek en suïcidaliteit. Helpt een diagnose bij risicotaxatie en behandeling, of beperkt het juist het zicht op onderliggende existentiële, relationele of maatschappelijke factoren?

Aan de hand van casuïstiek en groepsgesprek worden deelnemers uitgenodigd om kritisch te reflecteren op hoe diagnoses worden ingezet bij suïcidaliteit – en of er alternatieve benaderingen mogelijk zijn die meer recht doen aan de complexiteit van de situatie.

Diagnostiek van binnenuit – perspectieven van ervaringsdeskundigen

Paneldiscussie

In deze afsluitende paneldiscussie gaan ervaringsdeskundigen in gesprek over wat een diagnose betekent wanneer je die zelf krijgt – of juist niet. Hoe wordt diagnostiek beleefd vanuit cliëntenperspectief? Wat helpt, wat wringt, en wat blijft onbenoemd?

De on demand versie van dit symposium is niet langer geaccrediteerd. Je kan (op verzoek) wel een certificaat ontvangen voor je deelname.

Kosten

Het inschrijfgeld voor de on demand bedraagt € 99,-.

Annulering

Bekijk hier onze algemene voorwaarden.

Let op! Digitale producten kunnen niet geretourneerd worden.

Toegang en gebruik

Na je betaling ontvang je per e-mail een activeringscode voor de online nascholingsomgeving. Je hebt 3 maanden de tijd om deze code te activeren in je persoonlijke account. Dit account is gekoppeld aan je Boom-account, zodat je met jouw vertrouwde inloggegevens kunt inloggen.

Vanaf het moment dat je de code activeert, heb je 1 jaar de tijd om de on demand te volgen en af te ronden.