‘Het seksuele is een zeer grote moeilijkheid’

Seksuele verlangens en frustraties

‘Het seksuele is een zeer grote moeilijkheid.’ Met deze woorden vatte een Nederlandse soldaat in een brief naar huis de worsteling samen van militairen tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog van 1945-1949.

Hoe gingen de tienduizenden militairen van het koloniale leger en de meer dan 135.000 uit Nederland uitgezonden oorlogsvrijwilligers en dienstplichtigen om met seks en liefde, met hun seksuele verlangens en frustraties? En hoe probeerde de krijgsmacht het seksuele gedrag en wangedrag van al deze troepen te reguleren?

Intimiteit in koloniale verhoudingen

Op basis van brieven, dagboeken, medische rapporten, militaire beleidsstukken en voorlichtingsmateriaal reconstrueert historicus Jonathan Verwey hoe militairen dachten over seks en relaties en hoe zij zich gedroegen. Tegen de achtergrond van een gewelddadige onafhankelijkheidsstrijd moesten deze militairen onder moeilijke omstandigheden, vaak ver van huis, seksueel hun weg zien te vinden. Verwey laat zien welke rol koloniale ideeën en verhoudingen daarin speelden, en hoe intimiteit leidde tot liefde en langdurige relaties, maar ook tot uitbuiting en seksueel geweld.

Het resultaat is een indringend en vernieuwend perspectief op de laatste grote koloniale oorlog van Nederland. Door deze lang verzwegen geschiedenis van seks, liefde en seksueel wangedrag te achterhalen, toont het boek de diepe en blijvende invloed van seksualiteit op militairen én burgers tijdens deze oorlog.  

Jonathan Verwey (1987) studeerde geschiedenis en internationale betrekkingen in Nijmegen, Utrecht en Sheffield. Als onderzoeker was hij onder meer verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) in Leiden. Hij promoveerde aan de Universiteit Leiden.