Charley Toorop
Een schildersleven
Een biografie van Nederlands meest markante kunstenares
Charley Toorop is een van de opvallendste en indrukwekkendste kunstenaars uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Ze ging met hart en ziel op in haar schilderijen en combineerde haar werk met een al even bewogen privéleven. Toorop was moeder van drie kinderen, had vele hartstochtelijke affaires en was bevriend met sleutelfiguren uit de kunst en literatuur van het interbellum.
Op zoek naar waarheid in de verf
De schilderijen van Charley Toorop zijn radicaal persoonlijk. Getekend door jeugdtrauma’s zocht ze haar waarheid in de verf. Haar schilderijen zijn geen realistische voorstellingen, maar dromen en visioenen: beelden vol emotionele lading, ongewone intensiteit en onverbloemde scherpte van waarneming.
Charley Toorop. Een schildersleven is een monument voor een vrouw die met haar volledige wezen schilderde. De kunstenares komt naar voren als de sterke, onafhankelijke vrouw die ze graag aan de buitenwereld toonde, maar het wordt ook duidelijk hoeveel twijfel, verwarring en zelfkwelling daarachter schuilgingen. Die strijd tekende haar leven én haar werk.
Inhoudsopgave Charley Toorop
Woord vooraf [9]
DEEL I Van vader op dochter [13]
1 — Het huwelijk [15]
Annie Hall – De vele gezichten van Jan Toorop – Ongelijke verwachtingen – Een reeks van rampen
2 — Een beroemde vader [33]
De jonge generatie – Terug naar Den Haag – Opgroeien in tweestrijd
3 — Crisis in Katwijk [47]
Huize De Schuur – Geloof en loon – Voorboden – Onverzoenlijk verzoend – Eerste viool
4 — Domburg en Amsterdam [65]
Tussen twee werelden – Inwijding en verzet – Een moeilijke keuze – In schilderskringen
5 — Fernhout [79]
De ontmoeting – Schoonzoon op proef – De dood van een vriend – De bekering mislukt
6 — Leerschool in Bergen [95]
Nieuwe vrienden – Verloren dochter – Moederschap – Bergens kunstleven – Huiselijk geweld – La mort des amants
7 — Bevrijding [111]
Opgenomen – Het niet gewilde kind – Ontdekking – De scheiding
8 — Deelhebben aan het kosmische [127]
Het oude huis – Ontluikend talent – De sprookjesprins – Symbolisme en mystiek – Terug naar buiten
9 — Innerlijke groei [143]
De hartstocht bedwingen – Geloof en zorg – Waarachtigheid – Een winter in Parijs – Grote ogen – Onze grote artiste
10 — In het spoor van Van Gogh [161]
Vaderlijke zorgen – Een eigen huis – Hoog bezoek – Strijd om Annetje – Opnieuw op reis – Droeve menselijkheid – De duisternis die zich uitdrukt
11 — Met de muziek mee [175]
Mannelijke durf? – Een avontuur – Erkenning – Het probleem Fernhout – Een warme zomer – Utrechtse relaties
12 — Ziekte en Zeeland [187]
Terug naar Den Dolder – Psychiatrische portretten – Vrije geesten – Vaderverdriet – Werken en vrijen – De rauwere dingen – Herberg De Valk – Dichters en musici – Een voorbeeldfunctie
13 — Twee steden [203]
Veranderingen – Nieuw werk, nieuw adres – Duizelingen – Aan de gracht – Dimensies – Organisatie – Overzicht – Vertoningen
14 — Kroeg en kerk [219]
Dorpsfeesten – Een Amsterdams huishouden – Ruimte – De kroeg – Kunst en politiek – De kerk
DEEL II Voor eigen rekening [235]
15 — Lehning [237]
Late kennismaking – Moeilijk begin – Herinneringen – Rotskusten – Twist en moeite
16 — Op de vlucht [251]
Een tweede huwelijk – Worstelende menselijkheid – Verhuizingen – Ziek – Herfststormen – Martiaal binnengestapt
17 — Parijs-Berlijn [273]
Hotel Bisson – Opvattingen verzuiveren – Villa Brune – In de kliniek – Een zomer aan zee – Socialistische kunst
18 — Het liefdesmuseum [289]
Afscheid van Parijs – Afscheid van Lehning – Depressies – Wapenstilstand – Tango voor twee
19 — Vrienden aan de maaltijd [305]
Politiek onopvoedbaar – Nieuw huis, nieuwe liefde, nieuw werk – Onfeilbare middelen – Groepsportret – Druk bezoek
20 — Nationale kunst [319]
Het geld is op – Lehning, opnieuw – De kaasdragers – Aan de toog – Crisistijd
21 — Aldoor onderweg [333]
Brandend leven – Terug in het zuiden – Allemaal verouderd – Op tournee – Langzaam opkrabbelen – Bij Bremmer aan tafel
22 — Drie generaties [351]
Jan Toorop herdacht – Eddy en Rachel – Schilders en schrijvers – Voor z’n raap schieten – De tentoonstelling – Polemiek – Een huwelijk en een scheiding
23 — Laatste passie gehad [367]
Avontuur in Aerdenhout – Zomerdrukte – Kopzorgen – Spookbeelden – Trap op, trap af – Voorgeschreven rust
24 — Doorwerken met nieuwe krachten [381]
Overwinning – Dreigende tijden – Vrijer en stromender vooral – Nieuwe romantiek – Zeeland, opnieuw – De vooravond
DEEL III Verzet en volharding [399]
25 — Tussen de ruïnes [401]
Medusa kiest zee – Onverbiddelijk optimisme – Een clown in huis – Van cultuur naar kultuur – Het verdriet van Edgar – Dreigingen – Niet tekenen
26 — Evacuatie [417]
In het nauw – Historisch keerpunt – Discussies – Het krappe leven – Wachten op de vrijheid
27 — Vallen en opstaan [435]
Gezuiverde tentoonstellingen – Morele verheffing – Gedwongen pauze – Terugzien en vernieuwen – De grote tegenslag – Partij kiezen
28 — Mijlpalen [451]
Stilleven met scherpe messen – Behoudend links – Langzaam voorwaarts – Herinneringen – Romantiek en realisme
29 — Zelfportret met afgewende blik [465]
Overzichten – Kortsluiting – Hammer en Hammacher – Verzetsprijs en Van Gogh – Bankschroef – Volhouden met feesten – De laatste val
30 — Epiloog [481]
Uitvaart – Nationaal monument – Helemaal terug
Noten [493]
Literatuur [600]
Woord van dank [617]
Illustratieverantwoording [618]
Werken van Charley Toorop genoemd in de tekst [621]
Register [627]
Reviews 'Charley Toorop'
In de media
‘Wessel Krul wilde met zijn biografie van schilder Charley Toorop een intiem portret schetsen. Dat is voortreffelijk gelukt. Alles rijgt hij soepel aaneen: haar schilderkunstige worstelingen, haar (zeer) woelige liefdesleven, en haar onberispelijke houding tijdens de oorlog.’ – de Volkskrant
‘Een prachtige biografie. [...] Haar biografie laat zich dan ook bijna lezen als een wie-was-wie van de Nederlandse cultuurwereld uit de eerste helft van de twintigste eeuw.’ – Trouw
‘Wessel Krul schrijft heel goed en soepel, een echte aanrader. Ik heb me geen moment verveeld!’ – Hans Renders in NOS Met het Oog op Morgen
‘Heel verhelderend. Het is een hele secce beschrijving van haar leven die is gestript van oordelen.’ – Kunsthistoricus Laurie Cluitmans in podcast Wat blijft
‘In vlot proza beschrijft Krul Toorops bewogen leven en de impact daarvan op haar kunst.’ – De Standaard
‘Dit prachtig uitgegeven en rijk geïllustreerde boek is een feest om in te grasduinen. Ik wist weinig of niets over Charley Toorop, dankzij Wessel Krul zijn zorgvuldige en bewonderenswaardige inspanning heb ik nu een ruim beeld van wie zij was, en laat dat nu net zijn wat je verwacht van een biografie.’ – Johan Crijns



_w173_h400.png)
