Theoretische filosofie

Bewustzijn berekend is een uitdagend, toegankelijk en soms licht ontregelend boek, dat niet alleen baanbrekende inzichten levert in de academische filosofie, maar ook verstrekkende implicaties heeft voor de medische ethiek, onze omgang met andere dieren en de manier waarop we nadenken over de dood.

Leven is kiezen, aldus Søren Kierkegaard, de markante Deense denker uit de negentiende eeuw. Volgens de ethicus gaat het er echter in eerste instantie niet om dat je kiest tussen de ethische en de esthetische levenshouding, maar dat je kiest voor het kiezen zelf. In 1843 zette hij dit standpunt uiteen in zijn Of/Of.

Zeker weten bundelt notities van Wittgenstein die eerder in het Nederlands verschenen onder de titels Over zekerheid en Over kleur, maar omvat ook het nooit eerder in het Nederlands verschenen Last Writings on the Philosophy of Psychology.

In Metafysica van de zeden onderzoekt Immanuel Kant de grondslagen van moraal en recht. Hij maakt daarbij onderscheid tussen het domein van het recht, waarin het samenleven van vrije individuen door wetten wordt geregeld, en het domein van de deugd, waarin persoonlijke morele overtuiging centraal staat.

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Als eindige wezens zullen we het oneindige nooit volledig kunnen vatten. Toch duikt het onderwerp telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Filosoof Victor Gijsbers leidt de lezer langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. 

Eigenzinnigheid, werk en geschiedenis is een sleutelwerk binnen de Kritische Theorie. Op geheel eigen wijze verbinden Oskar Negt en Alexander Kluge de klassieke thema’s van de Frankfurter Schule met het postmoderne denken van onder meer Foucault en Deleuze.

Over de esthetiek bevat de kunstfilosofie van Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) in een notendop.