Nieuwe kerndoelen, herijkte kennisbases: wat betekent dit voor het pabo-curriculum?
Er verandert veel in het curriculum van het primair onderwijs. SLO heeft de definitieve conceptkerndoelen voor negen leergebieden in november 2025 opgeleverd aan het ministerie van OCW. De invoering van de verschillende kerndoelen loopt in fases, maar scholen kunnen zich nu al voorbereiden op wat eraan komt.
Pabo-studenten die nu worden opgeleid, komen straks terecht in een onderwijspraktijk waarin de nieuwe kerndoelen richting geven aan lessen, leerlijnen en schoolcurricula. Dat vraagt van opleidingen om een scherpe blik op vakinhoud, vakdidactiek, toetsing, praktijkopdrachten en literatuur.
De kennisbases bewegen mee
10voordeleraar schrijft dat recente ontwikkelingen in het werkveld en in de vakinhoud aanleiding zijn om de kennisbases van de pabo’s te herijken. Dat gebeurt in opdracht van de Vereniging Hogescholen en onder begeleiding van 10voordeleraar, in nauwe samenwerking met de betrokken pabo’s.
Na de eerste fase, waarin de afzonderlijke kennisbases zijn herijkt, is in februari 2026 een tweede fase gestart. Daarin staat samenhang centraal. Volgens 10voordeleraar wordt onder meer gekeken naar aansluiting op de herijkte bekwaamheidseisen, aansluiting op de nieuwe kerndoelen voor het primair onderwijs, minder overlap tussen leergebieden, uniforme terminologie en een realistische omvang voor opleidingen.
Van landelijk doel naar pabo-onderwijs
Een kerndoel is geen les, geen toets en geen hoofdstukindeling. Het geeft richting aan wat leerlingen moeten leren, doen en ervaren. De pabo vertaalt die richting naar de kennis en vaardigheden die een startbekwame leraar nodig heeft.
Daar zit het werk voor opleidingen. Studenten moeten niet alleen de inhoud van een leergebied beheersen, maar ze moeten ook leren hoe kinderen die inhoud opbouwen. Ze moeten leerlingstrategieën herkennen, bronnen en materialen kiezen, lessen ontwerpen en hun keuzes kunnen onderbouwen.
Actuele pabo-literatuur speelt daarin een belangrijke rol. Een goed studieboek helpt studenten om boven de stof te staan. Het verbindt vakinhoud met vakdidactiek en laat zien hoe kennis betekenis krijgt in de praktijk van de basisschool.
Uitgaven die aansluiten bij de nieuwe ontwikkeling
Bij Boom Hoger Onderwijs werken we samen met auteurs aan studiemateriaal dat meebeweegt met de ontwikkelingen in het pabo-onderwijs. Een aantal uitgaven sluit al expliciet aan bij de vernieuwde kerndoelen en kennisbases. Andere titels worden herzien om die aansluiting verder te versterken.
Rekenen en wiskunde uitgelegd
Bij rekenen-wiskunde is de aansluiting op de kennisbasis concreet. De conceptkennisbasis (maart 2026) benadrukt leerlijnen, vakdidactische modellen, wiskundige concepten, probleemoplossen, modelleren, wiskundetaal, representaties en rekenen-wiskunde in de wereld.
De 4e editie van Rekenen en wiskunde uitgelegd van Peter Ale en Martine van Schaik sluit daarop aan met modules rond domeinen en leerlijnen, hele getallen, breuken, procenten, verhoudingen, meten, meetkunde en verbanden. De startopgaven bevatten samen de hele kennisbasis en de nieuwe opzet legt meer nadruk op kwalitatief oefenen, redeneren, strategiegebruik en reflectie. Zo leren studenten boven de stof staan en leerlingstrategieën beter begrijpen.
Geschiedenis InZicht
Bij geschiedenis ligt de aansluiting vooral in Mens en tijd. De conceptkennisbasis (januari 2026) benadrukt historisch tijdsbesef, historisch overzicht en historisch redeneren: leerlingen leren tijd visualiseren, ontwikkelingen chronologisch ordenen, bronnen onderzoeken en verbanden leggen tussen verleden en heden.
De 2e editie van Geschiedenis InZicht van Jan de Bas en Frank Brinkman sluit daarop aan met zes tijdvakken, canonvensters, historische basiskennis en een apart didactisch deel over historisch bewustzijn, tijdsbesef, historisch redeneren, bronnen, kerndoelen, leerlijnen, beeldgereedschappen, thematisch onderwijs en burgerschapsvorming. Zo leren studenten geschiedenis inhoudelijk én didactisch onderbouwd geven.
Lees meer over Geschiedenis InZicht >
_w630.jpg "De wereld in met aardrijkskunde")
De wereld in met aardrijkskunde
Ook voor aardrijkskunde komt actualisatie eraan. Van De wereld in met aardrijkskunde verschijnen herziene edities die volledig worden aangepast aan de nieuwe kerndoelen en conceptkennisbasis leergebied Mens en Maatschappij (januari 2026). Auteur Marian Blankman is betrokken bij de ontwikkeling van de nieuwe kerndoelen voor Mens en Maatschappij en verwerkt met Anouk Adang de nieuwe accenten in de herziene edities.
Bij aardrijkskunde ligt de aansluiting vooral bij Mens en Ruimte: kaartvaardigheden, geografisch wereldbeeld en geografische benadering staan centraal. De herziene edities van De wereld in met aardrijkskunde sluit daarop aan met hoofdstukken over lesgeven met kaarten, leren in en over de omgeving, beeldvorming, wereldburgerschap en duurzaamheid. Ook de vakinhoud wordt geactualiseerd, met thema’s als systeem aarde, klimaat, landschap en water, energie, bevolking, welvaart en migratie. Zo leren studenten geografisch kijken, denken en handelen.
_w630.jpg "Vreemde talen in het basisonderwijs")
Vreemde talen in het basisonderwijs
Bij Engels ligt de aansluiting vooral bij communicatie, taal- en cultuurbewustzijn en vakdidactiek. De conceptkennisbasis (februari 2026) benadrukt B2-taalvaardigheid van de leerkracht, Classroom English, meertaligheid, interculturele communicatieve competenties, betekenisvolle interactie en een didactisch repertoire van receptief naar productief taalgebruik.
De herziene editie van Vreemde talen in het basisonderwijs van Amy Klipp en Laura Smith wordt daarop aangepast met aandacht voor nieuwe kerndoelen, A1 als streefniveau, interactie, mediatie, meertalige competentie, Classroom English, AI en de verbinding met basisvaardigheden. Zo leren studenten Engels doelgericht, taalbewust en inclusief vormgeven.
Bekijk de huidige editie van Vreemde talen in het basisonderwijs >
De officiële informatie & educatief advies
Voor de officiële documenten, downloads en updates rond de kennisbases is 10voordeleraar de aangewezen bron.
Boom Hoger Onderwijs volgt deze ontwikkelingen vanuit de vraag die voor veel pabodocenten nu speelt: welke materialen helpen studenten om straks startbekwaam voor de klas te staan?
De komende periode zullen veel opleidingen hun modules, toetsing en literatuurlijsten opnieuw bekijken. Daarbij hoeft niet alles anders. Het is wel een goed moment om per leergebied te kijken welke onderdelen al aansluiten, waar aanscherping nodig is en welke uitgaven studenten het beste ondersteunen. Onze educatief adviseur Fenna van Sambeek staat voor je klaar om mee te denken.