Gevonden voor 'StAB'

Artikelen

Column René ten Bos: Bernard Mandeville

6 januari 2015

Bernard Mandeville (1670-1733) wordt algemeen gezien als één van de grondleggers van het liberalisme. Van hem is de theorie afkomstig dat individuele zondigheid vaak leidt tot goede uitkomsten. Deze theorie, die hij voor het eerst uiteenzette in The Grumbling Hive, or Knaves Turn’d Honest (1705), boezemde zijn tijdgenoten afkeer in. Later zouden tal van denkers – van communist tot liberaal – Mandeville juist omhelzen als een denker met groot psychologisch inzicht. In Das Kapital omschrijft Marx hem als ‘een eerlijk man en heldere geest’.

Lees meer

Neoliberalisme, een politieke fictie. Interview met auteur Mark van de Velde

9 december 2014

Dit najaar verscheen bij Uitgeverij Boom het boekje 'Neoliberalisme: een politieke fictie'. In dit boek betogen Martin van Hees, Patrick van Schie, Mark van de Velde dat het neoliberalisme zoals we dat tegenkomen in de media feitelijk helemaal niet bestaat,. In dit interview spreekt Mark van de Velde over het boek.

Lees meer

Lessen van Lessing, Nathan de Wijze

2 april 2015

Het toneelstuk Nathan de Wijze van de Duitse schrijver Gotthold Ephraim Lessing (1729-1781) is een klassieke tekst uit de Verlichting, maar gaat over een problematiek die actueler is dan ooit. Bijna dagelijks wordt het nieuws beheerst door uitingen en daden van religieus fanatisme, antisemitisme en groepsdenken, zaken die Lessing in Nathan de Wijze op scherpzinnige wijze aan de kaak stelt en probeert te overwinnen door een universele manier van denken en een pleidooi voor menselijkheid. Wat kunnen we leren van Lessing? Vertaler Jaap van Vredendaal zet drie lessen van Lessing op een rij.

Lees meer

Bergson en de vernieuwing van het denken

Hein van Dongen

2 juli 2014

Bij het verschijnen van de nieuwe vertaling van Tijd en vrije wil van Henri Bergson in 2014 schreef Hein van Dongen, die een introducerend boek over het leven en werk van de beroemde Franse denker schreef, een artikel waarin hij kort ingaat op Tijd en vrije wil. In Tijd en vrije wil ontwikkelt Bergson zijn notie van geleefde tijd. Bergson schrijft elegant (hij won zelfs de Nobelprijs voor de literatuur), maar zijn gedachten zijn niet altijd even makkelijk te doorgronden.

Lees meer

Dialectiek van de Verlichting - Horkheimer & Adorno

Dialectiek van de Verlichting: het somberste boek van de twintigste eeuw

22 augustus 2014

René Boomkens bespreekt in zijn basisboek cultuurfilosofie Dialectiek van de Verlichting. Dat dit boek misschien wel het somberste boek van de twintigste eeuw is, blijkt uit de eerste zinnen: ‘Vanouds heeft verlichting, in de meest omvattende zin van voortschrijdend denken, het doel nagestreefd bij de mensen de vrees weg te nemen en hen als heer en meester te laten optreden. Maar de volledig verlichte aarde straalt in het teken van triomferend onheil.’

Lees meer

De formule voor duurzame verandering

Martin Appelo

19 mei 2015

Hoe zou het toch komen dat er steeds nieuwe leefstijlprogramma’s op de markt komen? Waarom wordt het verhaal over echt veranderen steeds opnieuw verteld? Heeft het ermee te maken dat vorige verhalen en programma’s niet werkten? Zou dat komen omdat de meeste goeroes zich niet op hard wetenschappelijk onderzoek maar vooral op softe ideologische praatjes baseren? De meeste mensen zijn helemaal niet bereid om te veranderen. En wie dat wel is, heeft waarschijnlijk niet het vermogen om verandering vol te houden. Dat zijn de feiten. En het is relatief eenvoudig om te onderzoeken of jij hierop een uitzondering bent.

Lees meer

Laurens ten Kate over de verhouding tussen rede en religie bij Kant

Annemarije Hagen

10 maart 2014

Immanuel Kant staat bekend als de verlichtingsdenker die de mens opriep om zich bovenal te bedienen van het eigen verstand, ‘sapere aude!’ Toch was Kant zelf een religieus man. In zijn werk is vaak een spanning te bespeuren tussen de rede en de religie, met als duidelijkste manifestatie het boek De religie binnen de grenzen van de rede. Annemarije Hagen interviewde filosoof en theoloog Laurens ten Kate over de verhouding tussen rede en religie in het denken van Kant.

Lees meer

Michel Serres, een introductie

René ten Bos

14 februari 2014

In 2014 verscheen het nieuwe boek van Michel Serres, De wereld onder de duim. De filosoof is in Frankrijk beroemd, maar daarbuiten nog niet zo. De wereld onder de duim is het tweede werk van de Franse denker dat in Nederlandse vertaling verschijnt. René ten Bos schreef voor De nieuwe Franse filosofie een artikel over Serres. Hier leest u een gedeelte van dit artikel.

Lees meer

Nieuwe Nederlandstalige inleiding in de ethiek

10 september 2014

Recent verscheen het Basisboek ethiek, een unieke en zeer complete inleiding in de wijsgerige ethiek, onder redactie van Martin van Hees, Thomas Nys en Ingrid Robeyns. De drie redacteuren vertellen over de uitzonderlijkheid van deze inleiding. 'Ethiek gaat over de centrale vragen van het leven.'

Lees meer

'De betekenis van het leven geef je zelf.' Interview met Erik Pool

Daan Borrel

3 december 2014

In het najaar van 2014 verscheen Aanwijzingen voor het goede leven, over levenskunst en de zoektocht naar zin. Het is een boek waarin theoretische filosofie, praktische filosofie, persoonlijke visie en tijdsportretten elkaar afwisselen. Een boek dat wil laten zien hoe levenskunst in deze tijd van verwarring een oplossing kan bieden. In dit interview vertelt auteur Erik Pool over zijn boek: 'De grootste uitdaging van deze tijd is te leren leven met vragen in plaats van antwoorden.'

Lees meer

René ten Bos - Raakpunten tussen ethiek en waarheid

15 januari 2014

René ten Bos is als filosoof en organisatiedeskundige gespecialiseerd in bedrijfsethiek en duurzaamheid. In dit opiniestuk uit het Financieele Dagblad bespreekt hij voor- en tegenstanders van duurzaamheid en beschrijft hij het spanningsveld tussen wetenschap en ethiek.

Lees meer

Gratis whitepaper DSM-5: Autismespectrumstoornis

Redactie

28 november 2014

Een van de belangrijkste wijzigingen in de vijfde editie van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5®) is die van de autismespectrumstoornis (ASS). Door de herziening van deze classificatie kan aan mensen met een aan autisme gerelateerde stoornis, een nieuwe, meer accurate en in medisch en wetenschappelijk opzicht meer bruikbare classificatie worden toegekend.

Lees meer

De economie moet zich van haar theologische wortels bevrijden

12 augustus 2014

De economie staat onder druk, niet alleen als wetenschap, maar ook als alledaagse praktijk. Als wetenschap krijgt de economie kritiek omdat zij een onduidelijke empirie heeft, slecht zou zijn in het voorspellen van crises, te wiskundig is geworden en uitgaat van onhoudbare vooronderstellingen over menselijk gedrag. Als praktisch systeem staat zij onder druk omdat er steeds meer vragen worden gesteld over de instituten die het kapitalisme draaiende moeten houden. Deze vragen rijzen niet alleen over het concrete gedrag van bepaalde ondernemingen en hun managers, maar ook over de nog veel minder doorzichtige ontwikkelingen op financiële markten.

Lees meer

Verdraagzaamheid in tijden van verzuring

22 juli 2014

Een verkaveling waar de voortuintjes heraangelegd moeten worden vanwege een burenklacht? Kankerpatiënten die volgens andere bewoners van hun flatgebouw te luid braken? Menselijke waarden als solidariteit en humaniteit komen steeds meer in de verdrukking, vinden Herman De Dijn en Maarten van den Heuvel: ‘Ook onze Berlijnse Muur staat op instorten’.

Lees meer

Hoe kunst en filosofie werken

27 mei 2014

In Hoe kunst en filosofie werken maakt het denken over kunst plaats voor het denken van de kunstenaar. Traditioneel zijn filosofische en artistieke zaken ingedeeld in gescheiden domeinen. Filosofie gaat over waarheid, begrip en rede. De kunst handelt over schoonheid, intuïtie en gevoel. Tegenwoordig is dit onderscheid steeds poreuzer geworden. Sybrandt van Keulen verzamelde 16 bijdragen van filosofen en kunstenaars over de vraag hoe kunst en filosofie werken.

Lees meer

De totalitaire ervaring: wereldverlies. Arendt-kenner Marieke Borren over Totalitarisme

Marieke Borren

16 april 2014

Hannah Arendt geldt als een van de belangrijkste politiek filosofen van de twintigste eeuw. Vlak na de Tweede Wereldoorlog publiceerde ze The Origins of Totalitarianism, een verhandeling die haar in een klap wereldberoemd maakte. Bij Boom verscheen in 2014 Totalitarisme, de vertaling van het derde deel van dit grootse werk. Marieke Borren beschreef voor De nieuwe Duitse filosofie het leven en werk van Hannah Arendt. Borren noemt Arendts analyse van de totalitaire ervaring ‘een belangrijk fundament voor de rest van haar denken’. Lees hier het stuk over Arendts analyse van het totalitarisme.

Lees meer

Nathan de Wijze en (de) ware godsdienst

Jaap van Vredendaal

19 februari 2014

In 2014 verscheen een nieuwe vertaling van Nathan der Weise van G.E. Lessing, een beroemd toneelstuk uit de verlichting over religieuze verdraagzaamheid. Jaap van Vredendaal verzorgde de vertaling en schreef een verhelderende inleiding. In dit artikel vertelt hij over het stuk, dat meer dan tweehonderd jaar na verschijning aan relevantie nog niets heeft ingeboet.

Lees meer

Voorpublicatie Kleine filosofie van het wonder

Hent de Vries

24 februari 2015

De wonderen zijn de wereld nog niet uit. In Kleine filosofie van het wonder laat Hent de Vries zien dat de eeuwenoude traditie van wonderdenkers en wonderdoeners verrassend actueel is. Wonderen lijken niet alleen iets te betekenen voor religieuze fanatici, maar benoemen een realiteit of irrealiteit die ons allen hier en nu steeds meer aangaat. Lees hier een voorpublicatie.

Lees meer

Zizeks hegeliaanse visie op het multiculturalisme

6 juni 2014

In de Hegel-maand kan Slavoj Žižek natuurlijk niet ontbreken. 'Het Sloveense denkbeest' is niet alleen schatplichtig aan de Franse psychoanalyticus Lacan, zijn denken is ook in belangrijke mate gebaseerd op de dialectische methode van Hegel. In dit fragment uit 'Žižek' gaat Marc De Kesel in op Žižeks visie op het multiculturalisme, die op hegeliaanse leest geschoeid is.

Lees meer

Interview met Marc De Kesel over Auschwitz mon amour

13 maart 2014

In 2012 verscheen Marc De Kesels Auschwitz mon amour, een werk met filosofische essays over de Shoah, fictie en liefde. In dit interview gaat de filosoof in op de thematiek van dit boek en over de invloed die Slavoj Žižek op zijn denken heeft gehad.

Lees meer

Vertaler Eric Boot over Kants Over de Gemeenplaats

5 februari 2014

In 2013 verscheen in de reeks Kleine Klassieken de nieuwe vertaling van Immanuel Kants Over de gemeenplaats. Vertaler Eric Boot gaat in dit artikel in op de meest problematische passages van het werk, en legt uit waarom Kant meent dat het volk geen recht heeft om het staatshoofd af te zetten.

Lees meer

Michel Serres - De wereld onder de duim

20 februari 2014

In februari verscheen het nieuwe boek van Michel Serres: De wereld onder de duim. Filosoof en Serres-kenner René ten Bos schijnt zijn licht over deze ode aan de internetgeneratie, die in Frankrijk al een groot succes is.

Lees meer

Kapitalisme volgens Weber

Rudi Laermans

12 juni 2014

Max Weber geldt als een van de grondleggers van de sociologie. Zijn beroemdste studie, 'De protestantse ethiek en de geest van het kapitalisme', is tijdelijk verkrijgbaar met 25% korting. In dit fragment uit het boek 'De maatschappij van de sociologie' gaat auteur Rudi Laermans in op het belang van Webers magnum opus.

Lees meer

Waarom hechten we zo aan gelijke inkomens?

29 oktober 2014

Deze week verscheen de bundel Loonfatsoen, onder redactie van Margo Trappenburg, Wout Scholten en Thijs Jansen. In het boek gaan de schrijvers na hoe mensen in verschillende beroepen aankijken tegen het bedrag dat ze verdienen. Op basis daarvan pleiten ze voor beperkte verschillen in de salarissen. Dat mensen daar zo’n belang aan hechten, komt volgens Maarten van den Heuvel omdat onze hersenen werken als vergelijkingsmachines. Dit licht hij uitgebreid toe in zijn boek Vrijheid, gelijkheid, broederschap. Oude waarden in nieuwe tijden.

Lees meer

Corporaties moeten weer waarde toevoegen

2 september 2014

De maatschappelijk verankerde woningcorporatie gold lange tijd als het bewijs dat ons land bepaalde vraagstukken ook redelijk kan oplossen zonder de overheid erbij te betrekken. Burgerparticipatie werd belangrijker gevonden dan overheidsparticipatie. Een dergelijke positie is alleen te handhaven als er aan de ‘legitimering’ van de woningcorporatie niet getornd wordt, en precies dat schuilt volgens René ten Bos de moeilijkheid.

Lees meer

Mijn interesse

Gevonden voor 'StAB'