Het begon in de mondzorg, waar Visser van Meegeren letterlijk in de praktijk meemaakte dat communicatie in het Engels voor extra onzekerheid bij de tandartsassistenten zorgde, zowel aan de stoel als aan de balie. De assistenten beheersten hun vak prima, maar misten kennis van de Engelse woorden en zinnen die ze in hun dagelijkse werk nodig hadden.

“Je zag gewoon dat ze de woordenschat niet hadden om in het Engels te zeggen wat ze in het Nederlands moeiteloos deden. Ze probeerden dan ‘met handen en voeten’ toch in het Engels uit te leggen aan de patiënt wat er ging gebeuren, maar dat kon allemaal zo veel professioneler indien ze tijdens de opleiding de Engelse termen voor hun vak hadden geleerd.”

Als examinator Engels viel haar hetzelfde probleem op. “Studenten gaven regelmatig aan: we leren hier alledaags Engels, maar helaas weinig of geen Engels voor ons vak.”

En juist dat beroepsspecifieke Engels maakt in de zorg het verschil. Een zorgprofessional moet bijvoorbeeld kunnen vragen waar een patiënt pijn heeft, uitleggen wat er gaat gebeuren, instructies geven en controleren of de patiënt die begrijpt. Dat is heel wat anders dan een praatje met een patiënt in de wachtkamer.

Volgens Visser van Meegeren moet beroepsgericht Engels vooral praktisch zijn. Geen ingewikkelde formuleringen die het onderlinge begrip van de Engelse taal kunnen belemmeren, maar taal waarmee een assistent uit de voeten kan en die ook voor een non-native speaker goed te begrijpen is. Immers, behalve met native speakers of English wordt ook met patiënten voor wie het Engels een vreemde taal is, meestal in het Engels gecommuniceerd.

“Hou het simpel en ga niet verzanden in lange verhalen en mooie woorden. Breng de boodschap in eenvoudig en duidelijk Engels over en check of die ander je begrijpt.”

Reach out and Care werkt veel met herkenbare situaties en voorbeeldzinnen. Naast vakmatige woordenlijsten biedt het boek vaktaal die direct gekoppeld is aan praktijksituaties en handelingen die assistenten al kennen uit hun dagelijkse werk.

Anita Visser van Meegeren vertelt: “Bij vaak voorkomende situaties heb ik voorbeeldzinnen ontwikkeld die er ter ondersteuning bij gepakt kunnen worden. De professionals kunnen de voorbeeldzinnen als bouwstenen gebruiken voor de werkwijze die gangbaar is in de eigen praktijk of apotheek.”

“Hoe vaker je de voorbeeldzinnen gebruikt, hoe makkelijker het wordt. Op een gegeven moment wordt ook de Engelse tekst een automatisme, net zoals de Nederlandse tekst. En zo ontstaat ruimte om in het Engels net zo empathisch te kunnen zijn als in het Nederlands.”

Door regelmatig Engels te oefenen aan de hand van herkenbare situaties, verandert het gevoel: wat eerst nog spannend was, wordt gaandeweg steeds vertrouwder.

Een voor de hand liggende vraag is of een vertaalapp dat probleem inmiddels niet grotendeels kan oplossen. Voor Visser van Meegeren is dat geen volwaardig alternatief voor zelf kunnen communiceren.

Een vertaalapp kan volgens haar best een handig hulpmiddel zijn, maar vervangt niet het vermogen om rechtstreeks contact te maken met de patiënt. Bovendien moet de vertaling van de app tijdens het gesprek geverifieerd worden en dat kost tijd, creëert werkdruk en zorgt voor onzekerheid bij zowel zorgverlener als patiënt.

En door het Engels steeds door de app te laten vertalen bouw je geen Engelse kennis noch vertrouwen daarin op. Zo zorgt elk Engelstalig gesprek steeds weer voor diezelfde moeilijke uitdaging en dat ongemakkelijke gevoel.

Reach out gaat voor Visser van Meegeren over proactief proberen de ander te bereiken. “Kom naar iemand toe, doe dat stukje extra door in het Engels te communiceren en probeer een connectie met de anderstalige patiënt te maken.”

Care verwijst zowel naar de gezondheidszorg als naar betrokkenheid bij het welzijn van een ander: “Het streven om je werk in de zorg voor een ander optimaal te doen.”

Communiceren in het Engels is vanuit die gedachte onderdeel van professionele zorgverlening. Het helpt de assistent om primair te focussen op de zorgvraag van de anderstalige patiënt in plaats van op ‘Help, Engels!’

• Controleer het begrip: Een eenvoudige manier om misverstanden te voorkomen, is om niet alleen te vragen of de patiënt alles heeft begrepen, maar dit ook te controleren. Vraag bijvoorbeeld of de patiënt in eigen woorden kan herhalen welke instructie is gegeven en wat de bedoeling is.

• Blijf observeren: Blijf tijdens het gesprek steeds goed opletten of de patiënt je nog volgt. Merk je dat dat niet zo is, geef dezelfde boodschap dan nogmaals, maar in iets andere woorden.

• Vermijd Nederlands tussendoor: Gebruik in je Engelse zinnen geen Nederlandse woorden tussendoor. Dat verwart de anderstalige patiënt (die immers geen Nederlands verstaat en er dus niets aan heeft) én het hindert jezelf. Hou het bij Engels. En weet je een woord echt niet in het Engels? Omschrijf het dan met Engelse woorden die je wel kent.

• Houd het helder: Maak jezelf duidelijk in eenvoudig, helder en professioneel Engels. Goede zorg begint ermee dat je elkaar verstaat en begrijpt.