Hoe leer je studenten Verpleging en Verzorging het gesprek aan te gaan over wat écht belangrijk is?
Proactieve zorgplanning klinkt misschien als iets voor later in de beroepspraktijk. Toch kunnen studenten al tijdens hun opleiding leren om signalen te herkennen, de juiste vragen te stellen en ruimte te geven aan de wensen van een zorgvrager.
Want juist verpleegkundigen en verzorgenden staan dichtbij. Zij zien veranderingen, horen wat iemand bezighoudt en kunnen een belangrijke rol spelen bij het bespreekbaar maken van wensen en behoeften voor toekomstige zorg.
'Wat is voor u belangrijk als u kwetsbaarder wordt?'
Dat is de centrale vraag bij proactieve zorgplanning. Het gaat niet om één gesprek of het afvinken van een lijst met wensen, maar om een proces waarin zorgprofessionals samen met zorgvragers en hun naasten vooruitkijken.
Docent en onderzoeker Annigje Bos onderzocht het afgelopen jaar tijdens een pilot bij de wijkverpleging van Omring hoe proactieve zorgplanning in de praktijk werkt en welke rol wijkverpleegkundigen daarin kunnen spelen. De ervaringen laten zien wat zulke gesprekken kunnen opleveren. Verpleegkundigen geven bijvoorbeeld aan hun zorgvragers beter te leren kennen en merken dat de tijd die zij in deze gesprekken investeren zich later in het zorgproces kan terugbetalen.
Wat betekent dit voor het onderwijs?
Hoe bereid je toekomstige zorgprofessionals hierop voor? Volgens Bos gaat het niet alleen om kennis over proactieve zorgplanning. Studenten moeten ook leren hoe je zo'n gesprek voert. Hoe ontdek je wat iemand belangrijk vindt? Welke vragen stel je? Hoe herken je het juiste moment? En hoe ga je om met onderwerpen die voor een zorgvrager of diens naasten moeilijk kunnen zijn?
Daar ligt een mooie opdracht voor het zorgonderwijs. Door studenten al tijdens hun opleiding te laten oefenen met dit soort gesprekken, krijgen zij handvatten die zij tijdens stages en later in hun werk kunnen gebruiken.