ChatGPT is gratis. Waarom is AI dan toch een kansengelijkheidsvraagstuk?

AI geeft leerlingen en studenten sneller toegang tot uitleg, feedback en nieuwe perspectieven. Dat biedt nieuwe mogelijkheden om te leren. Tegelijk krijgt kansengelijkheid een nieuwe betekenis. Volgens onderwijsexperts Barend Last en Thijmen Sprakel hoort AI-geletterdheid inmiddels bij de basis van het onderwijs. Dat vraagt om leerlingen die AI bewust leren gebruiken én om docenten die hen daarin kunnen begeleiden. 

AI gebruiken is nog geen AI begrijpen  

Een chatbot openen is eenvoudig. AI begrijpen vraagt meer. Leerlingen die AI inzetten om beter te leren, hebben inzicht nodig in de werking van AI, kennen de mogelijkheden én de beperkingen en kunnen beoordelen wanneer eigen kennis en kritisch denken doorslaggevend zijn. Een overtuigend antwoord verdient daarom altijd een kritische beoordeling. 

AI-geletterdheid omvat technische vaardigheden, kritisch denken, vakkennis, nieuwsgierigheid en reflectie. Die combinatie bepaalt in hoge mate of AI bijdraagt aan leren, onderzoeken en creëren.

Kansengelijkheid vraagt om AI-geletterde leerlingen én docenten 

AI-geletterdheid vraagt om begeleiding. De school speelt daarin een belangrijke rol. Leerlingen die les krijgen van docenten die AI bewust en doordacht inzetten, ontwikkelen vaardigheden die verder gaan dan het gebruik van een chatbot. Zij leren informatie beoordelen, sterke vragen formuleren en afgewogen keuzes maken. Daarmee groeit AI-geletterdheid uit tot een professionele opdracht voor docenten. 

Ook buiten school ontwikkelen leerlingen AI-geletterdheid. Sommigen experimenteren thuis volop met AI of krijgen daarbij begeleiding. Anderen beschikken over veel minder mogelijkheden. Scholen kunnen die verschillen helpen verkleinen door AI-geletterdheid een gezamenlijke plek te geven binnen het curriculum. Zo krijgen alle leerlingen de kans om dezelfde basis te ontwikkelen, ongeacht klas, docent of thuissituatie.