Onderzoeksuitkomsten zichtbaar maken in je team
In de praktijk van de kinderopvang en het primair onderwijs kom je voortdurend situaties tegen die vragen oproepen. Je wilt beter begrijpen wat er speelt, iets uitzoeken, verbanden leggen en op een gegeven moment ook delen wat je hebt gevonden. Toch loopt het daar vaak spaak. Er is tijd gestoken in het onderzoek, maar collega’s haken niet vanzelf aan. Een lang verslag verdwijnt al snel naar de achtergrond. In Onderzoekend handelen in de kinderopvang en het primair onderwijs krijgt juist dat punt veel aandacht: hoe zorg je dat onderzoeksuitkomsten een plek krijgen in de dagelijkse praktijk?
_w440_h650.png)
Communicatie begint niet pas als je klaar bent
In de roadmap van de uitgave (zie afbeelding) staat communiceren al vroeg in het proces. Wie pas aan het eind iets deelt, merkt vaak dat collega’s de tussenstappen hebben gemist. Ze kennen de afwegingen niet, hebben de eerste observaties niet gezien en voelen minder eigenaarschap. Onderweg delen helpt op een andere manier. Het maakt duidelijk waar je mee bezig bent, het haalt vragen weg en het geeft collega’s de kans om mee te denken. Dat kan klein beginnen. Een korte terugkoppeling in een overleg. Even benoemen wat je opvalt op de groep. Een vraag voorleggen aan een collega die iets soortgelijks heeft meegemaakt.
Een infographic laat de kern snel zien
Een van de manieren om opbrengsten te delen is via een infographic. Een grafische weergave van informatie, waarin tekst en beeld samenkomen. Het sterke daarvan is dat collega’s vaak in één oogopslag zien waar het onderzoek over ging, wat eruit kwam en welke gegevens echt van belang zijn.
Die beperking is meteen ook de kracht. Je hoeft niet het hele proces samen te vatten. Juist niet. Een infographic werkt het best wanneer je kiest. Welke uitkomsten moeten je collega’s echt gezien hebben? Welke cijfers, patronen of observaties helpen om het gesprek op gang te brengen? In het boek wordt ook benadrukt dat je niet alle data hoeft op te nemen, maar vooral de relevantste gegevens.
Dat maakt zo’n vorm bruikbaar in drukke teams. Een infographic op tafel in de personeelsruimte, op een prikbord of als visuele samenvatting bij een overleg nodigt sneller uit tot kijken dan een document van meerdere pagina’s. In de kinderopvang kun je er bijvoorbeeld patronen in spel, interactie of oudercontact mee zichtbaar maken. In het onderwijs kan het gaan om betrokkenheid, leesmotivatie of gedrag in de klas.
Data storytelling helpt om collega’s mee te nemen
Een andere manier om onderzoeksuitkomsten te delen is data storytelling. Daarbij vertel je niet alleen wat je hebt gevonden, maar ook waar je nieuwsgierigheid begon, welke stappen je hebt gezet en wat dat opleverde. Dat maakt onderzoek beter te volgen, ook voor mensen die minder hebben met tabellen, schema’s of een uitgebreid verslag.
De kracht zit in de opbouw. Je begint bij de setting: wat was de situatie, wat zag je gebeuren en welk moment bleef hangen? Daarna volgen de observaties en denkstappen die je verder hielpen. Wat viel op? Welke informatie kwam erbij? Wanneer begon er iets te dagen? Vervolgens komt het inzicht waar alles naartoe werkt. Tot slot kijk je vooruit: wat betekent dit voor de praktijk, en wat kunnen anderen hiermee doen?
Zo wordt niet alleen de conclusie duidelijk, maar ook de weg ernaartoe. Eerst komt de situatie in beeld, daarna pas wat die betekent. Dat maakt een uitkomst vaak beter invoelbaar en begrijpelijk.
Voor de kinderopvang kan dat beginnen bij iets dat op de groep gebeurde: een peuter die telkens afhaakt in het spel, een terugkerend spanningsmoment bij het brengen of een patroon in hoe kinderen op elkaar reageren. In het onderwijs kan het gaan om een leerling die tijdens instructie afwezig lijkt, een groep die op een vast moment onrustig wordt of juist een aanpak die opvallend goed werkt.
Een kennisclip vraagt om keuzes
Ook een kennisclip kan goed werken, juist omdat die kort en gericht is. Daarvoor moet je wel keuzes maken. Wat moeten collega’s echt weten? Wat kan weg? Een kennisclip werkt het best als je hem bondig houdt en niet probeert alles erin te stoppen.
Een praktisch uitgangspunt is om gesproken tekst te combineren met geschreven tekst of met beeld. Niet alles tegelijk. Dat kijkt rustiger. Ook helpt het om met steekwoorden te werken in plaats van een volledig script voor te lezen. Zodra iets te veel klinkt als voorgelezen tekst, haakt een kijker sneller af.
Voor teams in opvang en onderwijs is dat een bruikbare vorm. Een korte clip kan dienen als terugkoppeling, als opmaat naar een overleg of als manier om collega’s alvast mee te nemen in een inzicht. Het kost weinig tijd om te bekijken en kan toch genoeg zijn om een gesprek op gang te brengen.
Onderzoekend handelen in de kinderopvang en het primair onderwijs
Ingrid Paalman-Dijkenga, Elske Brouwer-Schudde, Renske Tijhof, Maaike Kenter
Deze uitgave werkt met een roadmap in zeven stappen: van stilstaan en communiceren tot waarnemen, praktijkdialoog, uitproberen, evalueren en waarderen. De cyclus is bedoeld om praktijkvragen gestructureerd te verkennen en om steeds te blijven aansluiten bij wat kinderen nodig hebben. Binnen die route krijgt ook het delen van opbrengsten een duidelijke plek. Data storytelling, infographics en kennisclips zijn daar concrete voorbeelden van.
Onderzoekend handelen in de kinderopvang en het primair onderwijs is geschreven voor (aankomende) pedagogisch professionals, leerkrachten, opleiders en leidinggevenden die willen werken aan duurzame kwaliteitsverbetering en betekenisvol leren. Het boek is ook een inspiratiebron voor teams die samen willen leren en veranderen. Lees meer >