Taalonderwijs voor later
Taal in de praktijk
In hoeverre moet taalonderwijs aansluiten op de werkvloer? Maud Hutten, docent Nederlands op het ROC Mondriaan in Den Haag, nam de proef op de som. Ze rondde drie docentstages af binnen het mbo. “De manier waarop er in de praktijk met taal wordt omgegaan verraste mij. Het viel mij op hoe weinig er wordt gelezen of geschreven,” vertelt Maud.
“Werkinstructies zijn kort en praktisch en communiceren gebeurt voornamelijk mondeling en via WhatsApp. Voor mbo-studenten voelt taalvaardigheid daardoor al snel als iets dat losstaat van de dagelijkse praktijk. Die indruk is begrijpelijk, maar misleidend.”
Taal opent deuren
Hoewel deze korte en praktische vormen van communicatie nu voldoende lijken, bereik je hier op termijn onvoldoende mee. Een goede taalontwikkeling is essentieel. In de eerste plaats om het examen te behalen, door te stromen naar het hbo en doorontwikkeling in het latere werk. Er wordt niet alleen ingezet op spreek- en schrijfniveau als voorbereiding op het examen: "Wie later wil doorgroeien binnen een bedrijf, krijgt te maken met een ander niveau van communiceren. Denk aan offertes opstellen of contact met klanten en instanties. En dat vraagt om een hoger taalniveau: minimaal 3F. Taal opent deuren,” aldus Maud. “Zonder dat niveau blijven veel kansen buiten bereik.”
Lange termijn voordelen
Veel mbo-studenten zitten in een levensfase waarin die toekomst nog abstract voelt. Ze zien het nut niet direct in van goede beheersing van het Nederlands. En precies daar ligt een belangrijke rol voor docenten. “Een docent die de langetermijnvoordelen voor de student goed schetst, kan echt het verschil maken,” zegt Maud. “Laat zien wat een goede beheersing van het Nederlands je kan brengen. “
Plezier in lezen
Lezen is de drijvende kracht achter geletterdheid en taalvaardigheid. Een positieve leeservaring is juist daarom zo belangrijk. "Lezen hoeft geen worsteling te zijn. Maak het toegankelijk,” adviseert Maud. “Dat geldt ook voor de niet-taaldocenten." Geef studenten de ruimte om in de klas te lezen en laat ze vooral lezen wat hen aanspreekt. Van Pokémon-manga en Young Adult tot literatuur. Allemaal uitstekend te gebruiken in het onderwijs. "Het gaat erom dat ze lezen en het plezier in het lezen terugkrijgen. Initiatieven als een schoolbibliotheek of vrij lezen in de les maken daarin echt verschil."
Geef taalonderwijs betekenis
Tot slot doet Maud een oproep aan alle mbo-docenten, ook vakdocenten. Ga op docentstage en ervaar zelf hoe het werkveld verandert. Die ervaring helpt om je lessen beter te laten aansluiten op de praktijk. Zo krijgt taalonderwijs weer betekenis. Laat studenten het belang van goed taalonderwijs ervaren. Laat ze zien wat een sterke taalbasis voor hen kan betekenen. Niet alleen voor nu, maar juist voor later.
Op de hoogte blijven?
Benieuwd wat de methode Boom Nederlands voor het mbo kan toevoegen aan jouw les? Schrijf je in voor de nieuwsbrief.