Is het internationaal recht nog hetzelfde?
Twintig jaar Kern van het Internationaal Publiekrecht
Aanleiding
Wat is de actuele staat van het internationaal recht, en welke implicaties heeft die voor het onderwijs in dit vakgebied?
In een context van toenemende geopolitieke spanningen, verschuivende machtsverhoudingen en druk op multilaterale instituties, staat het internationaal recht voor fundamentele vragen. Begrippen die lange tijd als vanzelfsprekend golden — zoals de ‘internationale gemeenschap’ en het geweldsverbod als hoeksteen van de rechtsorde — worden in toenemende mate bevraagd. Deze ontwikkelingen raken niet alleen de praktijk en theorie van het internationaal recht, maar werken ook door in de wijze waarop het vak wordt onderwezen.
Ter gelegenheid van het verschijnen van de 10e druk van Kern van het Internationaal Publiekrecht van de hand van de Professor André Nollkaemper organiseert Boom uitgevers een bijeenkomst over de vraag hoe het internationaal recht sinds de 1e druk, ruim 20 jaar geleden is veranderd, en wat dat betekent voor het onderwijs op dit gebied.
Tijdens dit programma reflecteren vooraanstaande deskundigen uit de academische wereld op deze ontwikkelingen. In twee panelgesprekken wordt eerst ingegaan op recente veranderingen binnen het internationaal recht zelf, waarna de vertaalslag wordt gemaakt naar de implicaties voor het universitair onderwijs. Daarbij is er expliciet ruimte voor uitwisseling en discussie met de zaal.
Aanmelden
Aanmelden kan via de groene button 'Aanmelden' rechtsbovenin op deze webpagina. Ben je aangemeld en mocht je onverhoopt niet kunnen, laat het ons dan even weten via f.vansambeek@boom.nl
Opening — Kiki Brölmann (5 min.)
De moderator opent het thema, waarop de twee panelleden André de Hoogh en Annemarieke Vermeer-Künzli kort reageren. Daarna is er ruimte voor een plenaire discussie. Er zijn twee thema's:
Thema 1: De internationale gemeenschap: mythe of realiteit?
De term 'internationale gemeenschap' doorkruist het gehele boek. Maar in een wereld van toenemende fragmentatie en geopolitieke tegenstellingen rijst de vraag of we nog zinvol kunnen spreken van een internationale gemeenschap — of was dat altijd al een mythe, die slechts door een duidelijke machtsconcentratie in stand werd gehouden?
Thema 2: De VN en het geweldsverbod: hoeksteen of herinnering?
De foto van de Veiligheidsraad op de kaft en het geweldsverbod als basisregel van het internationaal recht stonden jarenlang centraal in Kern. Maar rechtvaardigen de ontwikkelingen van de afgelopen jaren — het veelvuldige gebruik van geweld, de verlamming van de Veiligheidsraad — nog die centrale positie? Geven we studenten nog een reëel beeld van het recht?
De moderator opent het thema, waarop de twee panelleden Natasa Nadeski
en Renske Vos kort reageren. Daarna is er ruimte voor een plenaire discussie. Er zijn twee thema's:
Thema 3: Internationaal recht als recht: hoe leg je dat nog uit?
Het boek gaat uit van internationaal recht als volwaardig rechtssysteem. Maar studenten bevragen die premisse steeds vaker. Hoe gaan we in de collegezaal om met toenemend scepticisme over de normativiteit van internationaal recht — en hoe combineren we gedegen bestudering van positief recht met kritische reflectie op de grondslagen ervan?
Thema 4: De betrokken student: kracht of complexiteit?
Een groeiende groep studenten ervaart internationaal recht als persoonlijk en politiek relevant — en laat dat horen. Niet alle studenten delen die betrokkenheid, en ze concentreert zich op specifieke onderwerpen als Gaza, mondiale ongelijkheid en klimaatverandering. Juist die combinatie — een luid aanwezige minderheid, op selectieve thema's — maakt het voor docenten extra complex. Hoe ga je daar productief mee om?
Bespiegelingen voor de komende twintig jaar - André Nollkaemper.
Catherine (Kiki) Brölmann is hoogleraar Internationaal Publiekrecht en hoofd van de afdeling Internationaal en Europees Recht aan de Universiteit van Amsterdam.
Zij is verbonden aan het Amsterdam Center for International Law en was recent gasthoogleraar aan de Sorbonne en Université Lyon 3. Tot 2023 was zij lid en vicevoorzitter van de Commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV).
Brölmann behaalde haar rechtenopleiding (LL.M en PhD) aan de UvA, evenals een master in Italiaanse en Romaanse taal- en letterkunde. Daarnaast volgde zij aanvullende juridische opleiding aan de Universiteit van Helsinki.
Annemarieke Vermeer-Künzli is juridisch adviseur bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Nederland. Daarnaast is zij verbonden aan het SHARES-project, waar haar onderzoek zich richt op staatsaansprakelijkheid, in het bijzonder op de plicht tot niet-erkenning van ernstige schendingen van dwingende rechtsnormen (jus cogens), zoals vastgelegd in artikel 41 van de Draft Articles on State Responsibility.
Eerder was zij universitair docent internationaal recht aan de Universiteit van Amsterdam en universitair docent publiek internationaal recht aan de Universiteit Leiden.
Dr. mr. André de Hoogh is universitair hoofddocent Internationaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds zijn promotie in 1996, waarin hij zich richtte op internationale misdrijven van staten en verplichtingen onder internationaal recht, heeft hij zich ontwikkeld tot een ervaren en gezaghebbend academicus binnen zijn vakgebied. Hij is sinds 1998 verbonden aan de RUG en deed daarnaast internationale ervaring op, onder meer als VN-waarnemer tijdens het referendum in Oost-Timor.
In zijn onderzoek en onderwijs richt De Hoogh zich op fundamentele vraagstukken binnen het publiek internationaal recht, zoals de rol van de VN-Veiligheidsraad, staatsaansprakelijkheid en het gebruik van geweld tussen staten. Hij publiceert regelmatig over actuele geopolitieke en juridische kwesties en is lid van de Commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV), waarmee hij de Nederlandse regering en het parlement adviseert. Zijn expertise ligt op het snijvlak van recht en internationale politiek, met bijzondere aandacht voor de regels die het gedrag van staten wereldwijd sturen.
Natasa Nedeski is universitair docent Internationaal Publiekrecht aan het Amsterdam Center for International Law (ACIL). Haar onderzoek richt zich op gedeelde verantwoordelijkheid, klimaatverandering en de relatie tussen internationaal recht en wetenschap. Ze werkt aan een interdisciplinair project over de rol van klimaatwetenschap in internationale rechtsvorming en -toepassing.
Daarnaast initieerde zij een samenwerkingsplatform voor juristen en klimaatwetenschappers. Nedeski doceert diverse vakken in het internationaal recht en heeft ruime ervaring in onderwijsontwikkeling en begeleiding van studenten.
Dr. Renske Vos is universitair docent internationaal recht bij de afdeling Transnational Legal Studies aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Haar twee belangrijkste onderzoeksprojecten—(1) legal sightseeing en (2) Europe and the sea of stories—worden verbonden door een gedeelde interesse in sociaal-juridische benaderingen van internationaal recht en governance.
Haar bredere onderzoeksinteresses omvatten onder meer afwezigheid, institutionele architectuur, recht als literatuur en manieren om recht te visualiseren.
André Nollkaemper is sinds 2024 University Professor of International Law and Sustainability aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij zich richt op de rol van internationaal recht bij klimaatverandering en duurzaamheid. Hij leidt de UvA Sustainability Platform en werkt interdisciplinair samen aan oplossingen voor mondiale duurzaamheidsvraagstukken. Eerder was hij hoogleraar internationaal recht en decaan van de Amsterdam Law School.
Nollkaemper bekleedt diverse internationale functies, onder meer bij het Institut du Droit International en de KNAW. Daarnaast heeft hij ruime praktijkervaring als juridisch adviseur en in procedures bij internationale en nationale rechtbanken.
Bereikbaarheid
De bijeenkomst vindt plaats op het Roeterseilandcampus van de Universiteit van Amsterdam, in zaal REC A3.15 (de moot courtzaal). De locatie is goed bereikbaar met het openbaar vervoer: vanaf station Amsterdam Centraal of Amstel ben je met tram of metro binnen circa 10 minuten op loopafstand. Kom je toch met de auto? Dan kun je parkeren op openbare parkeerplaatsen. Houd er wel rekening mee dat er niet veel plek is en dat je moet betalen. Voor het stallen van je fiets biedt de UvA zowel open als afgesloten fietsenstallingen voor bezoekers.
Bij de ingang van zaal REC A3.15 word je ontvangen door een medewerker van Boom uitgevers.
Kosten
De bijeenkomst is kosteloos.
Aanmelden
Aanmelden kan via de groene knop 'Aanmelden' rechtsboven op deze webpagina. Ben je aangemeld en mocht je onverhoopt niet kunnen, laat het ons dan even weten via f.vansambeek@boom.nl
