Leerstrategieën, een vanzelfsprekend onderdeel?
Jaarlijks stopt een aanzienlijk deel van de eerstejaarsstudenten voortijdig met de opleiding. Persoonlijke omstandigheden spelen daarbij vaak een rol, maar ook studievaardigheden blijken een belangrijke voorspeller van studiesucces.
De grootste winst is vaak niet te behalen ná de eerste tegenvallende resultaten, maar juist aan het begin van het studiejaar. Studenten die vroeg leren hoe zij effectief studeren, opdrachten plannen en hun eigen leerproces bijsturen, ontwikkelen studiegewoonten waar ze hun hele opleiding profijt van hebben. In dit artikel bespreken we vier herkenbare situaties waarin studenten moeite hebben met zelfregulerend leren – en hoe je hen verder helpt en uitval voorkomt aan de hand van de modules uit Effectief studeren.
Studenten die uitstellen hebben niet per se een motivatieprobleem
Veel eerstejaars beginnen vol goede moed aan een studie, maar een week voor de deadline moeten ze nog aan een verslag beginnen. Ze zeggen dat ze 'geen discipline' hebben, terwijl het echte probleem vaak ergens anders zit. Studenten stellen uit, niet omdat ze lui zijn, maar omdat een opdracht te groot en te vaag voelt. Als studiecoach kun je zeggen: 'Begin gewoon eerder.' Maar dat verandert meestal weinig. Effectiever is om samen te kijken welke leerstrategie ontbreekt. In dit geval is dat Vooruitkijken: leren een grote opdracht opdelen in overzichtelijke stappen en vooraf bedenken hoeveel tijd elke stap kost.
Vooruitkijken
In de e-learning Effectief studeren oefenen studenten de leerstrategie vooruitkijken aan de hand van korte theorie, praktische opdrachten en voorbeelden uit hun eigen studiepraktijk. Ze vertalen een abstracte deadline naar een concreet stappenplan dat ze direct kunnen toepassen op hun eigen opdracht.
Over een planning die 'ademt', over vooruitkijken en plannen dat misschien saai klinkt, maar grote risico's met zich meebrengt als je het niet doet. Over je levenshouding en gebrek aan kennis hoe je je planning ook daadwerkelijk bijhoudt.
Studenten overschatten vaak hun eigen leerproces
Veel studenten denken dat ze prima studeren. Pas na een paar tegenvallende resultaten ontstaat twijfel.
Overzien, Jezelf kennen
Effectief studeren begint daarom met de Nederlandse Vragenlijst Effectieve Leerstrategieën (NVEL). Deze wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst, ontwikkeld door de universiteit Groningen, brengt in kaart welke leerstrategieën een student al effectief inzet en waar ontwikkelkansen liggen. De vragenlijst bestaat uit 97 stellingen waarbij je moet aangeven in hoeverre je het er mee (on)eens bent en neemt zo'n 10 minuten in beslag. Op basis van de persoonlijke rapportage krijgen studenten inzicht in zichzelf en welke leerstrategieen ze goed hanteren én zien ze bijgevolg direct welke modules voor hen nog relevant zijn.
Dat maakt de begeleiding ook voor studiecoaches veel gerichter. In plaats van algemene adviezen kun je samen kijken naar de specifieke leerstrategie waar winst te behalen valt.
Ook motivatie is te trainen
Hoor je ook regelmatig uitspraken als: ‘Ik weet eigenlijk niet waarom ik deze opleiding gekozen heb.’ Of ‘Ik kan dit toch niet.’ Het lijkt een motivatieprobleem, maar achter zulke uitspraken gaan vaak verschillende oorzaken schuil. De ene student ziet het nut van een vak niet, de andere heeft weinig vertrouwen in eigen kunnen.
Jezelf vertrouwen, jezelf motiveren, het nut zien
Daarom behandelt de e-learning Effectief studeren deze onderwerpen afzonderlijk in de modules Het nut zien, Jezelf vertrouwen en Jezelf motiveren. Studenten onderzoeken welke overtuigingen hun studiegedrag beïnvloeden en krijgen praktische oefeningen om deze stap voor stap te veranderen.
Over de angstige student en de gedemotiveerde student, hulpzinnen voor een groeimindset, over trots op... Over eerlijk zijn tegen jezelf, je behoeftes, doeloriëntatie, jezelf vergelijken met anderen en mastery approach. Over voordelen benoemen, studieactiviteiten verbinden aan je waarden, even flink balen en jezelf herpakken.
Slechte tentamenresultaten komen niet altijd door gebrek aan kennis
Een andere bekende situatie is die van de student die het idee had de stof te hebben beheerst ten tijde van het tentamen maar waarbij het cijfer toch tegenviel. Vaak blijkt tijdens een gesprek dat de student de stof vooral heeft gelezen en gemarkeerd. Dat voelt productief, maar leidt lang niet altijd tot duurzaam leren. Hier spelen leerstrategieën als Herhalen, Verdiepen en Structureren een rol.
Herhalen, Verdiepen en Structureren
In de modules van Effectief studeren oefenen studenten bijvoorbeeld met actief ophalen van kennis, het maken van eigen schema's en het verbinden van nieuwe kennis aan bestaande kennis. De opdrachten sluiten aan op de vakken die zij op dat moment volgen, waardoor de transfer naar de eigen studie klein is.
Over de vergeetcurve (bij saaie informatie), het werkgeheugen, herhalingstechnieken en 'spaced reception'. Over het leuker maken en slim aanpakken, voorbeelden bedenken, visualiseren, knallen, pauze, knallen. Over structuur ontdekken en aanbrengen en jezelf organiseren.
Het is alsof de e-learning je studiebegeleider is en met je in gesprek gaat.
Meer weten over de e-learning Effectief studeren?
Ben je docent, studiebegeleider of coach en wil je weten hoe deze e-learning eruitziet en werkt? Meld je dan gratis en vrijblijvend aan voor een demo bij educatief adviseur Fenna van Sambeek f.vansambeek@boom.nl
Staffelkorting
Als je met jouw onderwijsinstelling of opleiding de e-learning voor studenten wil afnemen, dan kan dat tegen interessante staffelkortingen. Deze gelden al vanaf 30 studenten.
Training
Wil je met je team een training zelfregulerend leren voor het hbo of wo volgen om uitval te voorkomen? In deze training krijgen onderwijsprofessionals op het HBO en WO handvatten aangereikt waarmee ze hun studenten helpen leerstrategieën te ontdekken en in te zetten. Meer weten >