Chatten met Napoleon 3.0

Inleiding

Deel I Over AI

1 Onder de motorkap

1.1 Een korte geschiedenis

1.2 Kunnen machines denken?

1.3 Over generatieve AI

1.4 Aandacht volstaat

1.5 Over hallucinaties

1.6 Hoe AI-systemen steeds beter worden

1.7 Het belang van (goede) data en training

1.8 Andere generatieve technieken

2 Context engineering

2.1 Van prompt naar context

2.2 Fundamenten

2.3 Het PREPARE-raamwerk

2.4 Data voeden en context beheren

2.5 Het landschap van AI-tools

2.6 Geavanceerde technieken

2.7 Omgaan met output: het EDIT-raamwerk

2.8 Praktische tools en workflows

2.9 Vibecoding 

Deel II Impact op het onderwijs

Inleiding

3 Van krijtbord naar chatbot

3.1 Waarom we niet kunnen afwachten 

3.2 De docent blijf t, maar de rol verandert 

3.3 De veranderende rol van de leerling en student 

3.4 Nieuwe vormen van interactie 

3.5 Zeven rollen van AI bij het leerproces 

3.6 Hoeveel controle geef je uit handen? 

3.7 AI en de interactie met de lerenden 

3.8 Analyseer je (blended) leerreis 

3.9 AI als pedagogisch vraagstuk 

4 De schaduwkanten van AI

4.1 Kritisch kijken naar AI – hoe doe je dat? 

4.2 Oorsprong van data en vooringenomenheid 

4.3 Milieu en duurzaamheid 

4.4 Commercialisering, toegankelijkheid en de digitale kloof 

4.5 Privacy, copyright en de AI-verordening 

4.6 Veiligheid, misbruik en deepfakes 

4.7 Antropomorfisme 

4.8 Misinformatie, presentatie en waarheid 

4.9 Wisselwerking tussen mens en technologie 

5 AI-geletterdheid 

5.1 Wat is AI-geletterdheid? 

5.2 Van digital agency naar AI fluency 

5.3 AI-geletterdheid in het funderend onderwijs 

5.4 AI-geletterdheid in het vervolgonderwijs 

5.5 Wat moet een docent zelf kunnen? 

6 Toetsing en validiteit 

6.1 Een paradigmaverschuiving 

6.2 Validiteit voorop 

6.3 Authentiek en betekenisvol 

6.4 Transparantie en vertrouwen 

6.5 Zie toetsing als proces 

6.6 Vertrouw op je professionele oordeel 

6.7 Aan de slag 

7 Over schrijven en AI 

7.1 Schrijven, denken en het sociale contract 

7.2 Schrijven als proces 

7.3 Essays 

7.4 Scripties en profielwerkstukken 

7.5 Reflectieverslagen 

7.6 Nieuwe mogelijkheden 

8 Beleid en adoptie 

8.1 Waarom beleid? 

8.2 Acht adviezen als kapstok 

8.3 Grip krijgen 

8.4 Van afspraken naar beleid 

8.5 Adoptie en verandering 

8.6 Wanneer feiten niet helpen 

8.7 Leren in onzerkeheid 

9 Onderwijs in het AI-tijdperk

9.1 Je huis prompten 

9.2 De impact van AI op de huidige banenmarkt 

9.3 De opdracht voor het onderwijs 

9.5 Kansengelijkheid en inclusie 

Deel III Werkvormen 

Inleiding 

Werkvormen voor de docent 

Werkvorm 1 Ontwikkel, versterk of concretiseer je visie op onderwijs

Werkvorm 2 Ontwikkel persona’s

Werkvorm 3 Verbeter de constructieve afstemming

Werkvorm 4 Creëer, analyseer of verbeter je leerdoelen

Werkvorm 5 Creëer een lesplan of vak-/cursusstructuur

Werkvorm 6 Werk een opzet voor een les of college uit 

Werkvorm 7 Bedenk activerende opdrachten 

Werkvorm 8 Verbeter je (directe) instructie

Werkvorm 9 Werk de inrichting van de onderwijsomgeving uit 

Werkvorm 10 Zet toetsen om naar of ontwerp een alternatieve toetsvorm 

Werkvorm 11 Herontwerp schrijfopdrachten 

Werkvorm 12 Gebruik AI bij het feedbackproces 

Werkvorm 13 Creëer op groei gerichte rubrieken voor feedback en beoordeling 

Werkvorm 14 Creëer exittickets

Werkvorm 15 Genereer groepsfeedback op basis van individuele feedback

Werkvorm 16 Maak een evaluatieplan

Werkvorm 17 Maak een samenvatting van tekst, beeld, video en/of audio

Werkvorm 18 Creëer een rijke diavoorstelling

Werkvorm 19 Genereer kennisclips van A tot Z

Werkvorm 20 Genereer voorbeelden of casuïstiek en laat concepten uitleggen of visualiseren 

Werkvorm 21 Genereer quizvragen bij leerinhoud

Werkvorm 22 Ontwikkel flashcards (of andere studiehulpmiddelen) 

Werkvormen voor bij het leerproces

Werkvorm 23 Bouw een herbruikbare AI-assistent 

Werkvorm 24 Leerlingadministratie met dicteerfuncties

Werkvorm 25 Handschrif therkenning met AI 

Werkvorm 26 Een video maken met AI 

Werkvorm 27 Muziek maken met AI 

Werkvorm 28 Maak visuele samenvattingen en overzichten 

Werkvorm 29 Maak een examentrainer 

Werkvorm 30 Bouw je eigen app met vibecoding

Werkvorm 31 Podcasts maken van leermateriaal 

Werkvorm 32 Slideshows genereren bij lesmateriaal 

Werkvorm 33 Ontwerp je eigen lesmethode

Werkvorm 34 Maak je eigen AI-beleid 

Werkvorm 35 Bespreek AI met je leerlingen of studenten 

Werkvorm 36 Laat AI je leerproces ondersteunen 

Werkvorm 37 Oefen met kritische evaluatie 

Werkvorm 38 Organiseer groepsdiscussies rondom ethische dilemma’s 

Werkvorm 39 Analyseer output op vooringenomenheden (biases) 

Werkvorm 40 Schrijf een transparantieverklaring 

Werkvorm 41 Benut een schrijfcoach 

Werkvorm 42 Train je taalvaardigheid 

Werkvorm 43 Vertaal de wereld om je heen 

Werkvorm 44 Houd een dagboek bij en laat het analyseren 

Werkvorm 45 Vertel een (multimediaal) verhaal 

Werkvorm 46 Schrijf sollicitatiebrieven en stageverzoeken 

Werkvorm 47 Oefen een sollicitatie- of stagegesprek 

Werkvorm 48 Gebruik reken-/wiskundehulp 

Werkvorm 49 Ondersteun je onderzoek 

Werkvorm 50 Leer coderen en programmeren 

Werkvorm 51 De socratische methode

Werkvorm 52 Bevraag je eigen denken 

Werkvorm 53 Chatten met Napoleon (en andere rollenspellen) 

Werkvorm 54 Kloon je stem

Werkvorm 55 Speel Triviant met de leerinhoud 

Werkvorm 56 Avatars 

Slotwoord

Bijlage 1 Begrippenlijst

Bijlage 2 Promptwerkblad voor taalgeneratie 

Bijlage 3 Promptwerkblad voor beeldgeneratie

Bijlage 4 Vaardigheden van de docent anno nu 

Bijlage 5 Checklist voor het herkennen van AI-teksten 

Bijlage 6 Checklist voor het herkennen van AI-beelden

Bijlage 7 Acht adviezen voor AI-beleid 

Bijlage 8 Checklist AI-gebruik 

Bijlage 9 Gap-analyse voor AI-implementatie 

Bijlage 10 Backcastingmethode voor AI-implementatie 

Bijlage 11 Sjabloon AI-beleid

Bijlage 12 Biases analyseren

Register

Literatuur

Bronnen figuren 

Over de auteurs 

Dankwoord