Geen land van grote woorden
10 eeuwen filosofie in Nederland
Geschiedenis van de filosofie in Nederland
In Geen land van grote woorden biedt Ronald van Raak een levendige kennismaking met een Nederlandse denktraditie van duizend jaar. Met filosofen die werden vereerd en verguisd, maar allemaal hun stempel drukten op het denken in ons land.
Aan bod komen iconen als Erasmus en Spinoza, maar ook denkers als Hadewijch, Thomas a Kempis, Rudolf Agricola, Jacob Moleschott en Philip Kohnstamm – en vele anderen. Mensen die invloedrijk waren, maar deels uit ons collectieve geheugen zijn verdwenen. In een grote verscheidenheid aan ideeën signaleert Van Raak als rode draad een christelijk humanisme, dat was gericht op het recht om zelf na te denken en op de vraag hoe het vrije denken kon samengaan met een vreedzaam samenleven.
De geschiedenis van de filosofie in Nederland blijkt ook een spiegel: welke ideeën kregen in ons land de ruimte, en welke niet? En wat zegt dat over wie wij wilden zijn? Geen land van grote woorden biedt een originele introductie in een verrassend rijke traditie van denken in Nederland.
Ronald van Raak te gast in Jortcast
Inhoudsopgave Geen land van grote woorden
Inleiding 9
1 | Filosoferen in Parijs 17
De gestolen kennis 18
Het licht van Siger 23
De ezel van Buridanus 28
2 | Navolgen van Christus 35
De Moderne Devotie 36
Een tijdloze bestseller 41
Noordelijk humanisme 46
3 | De moraal van Erasmus 53
Nieuwe instrumenten 54
Over de vrije wil 59
Over de tolerantie 64
4 | De ware vrijheid 71
Het land van De Groot 72
Descartes: ommekeer 77
De nieuwe filosofie 82
5 | De zonde van Spinoza 89
De God van Spinoza 90
De kring van Spinoza 95
De angst voor Spinoza 100
6 | Newton in de polder 107
De fysicotheologie 108
Newtoniaanse wijsbegeerte 113
Verlichting in Nederland 118
7 | Filosofie en de politiek 125
Filosofie voor Nederland 126
De academische filosofie 131
De geest van Spinoza 136
8 | Wijsbegeerte of wetenschap 143
Tekenen van de tijd 144
Op zoek naar eenheid 149
De signifische beweging 154
9 | Politiek en de filosofie 161
De christelijke filosofie 162
Opvoeding in democratie 167
De schaduw van de politiek 172
Ten slotte 179
Verwijzingen 189
Literatuur 209
Illustraties 225
Personenregister 227
In de media
Interview met Ronald van Raak door de Erasmus School of Philosophy: In ons land kwamen ideeën samen
