Voor de leeuwen? Zo vind je als startende hbo-docent je weg
_w960.png "Voor de leeuwen? Zo vind je als startende hbo-docent je weg")
Je hebt veel kennis van je vakgebied en zin om met studenten aan de slag te gaan. Maar eenmaal voor de klas ontdek je hoeveel er bij het docentschap komt kijken. Voor veel startende hbo-docenten is die eerste periode dan ook intensief. Goede begeleiding kan juist dan het verschil maken.
Veel leren, terwijl je al voor de klas staat
Veel nieuwe hbo-docenten zijn niet opgeleid als leraar. Ze hebben veel vakkennis en werkervaring, maar zijn bij hun start vaak nog niet didactisch geschoold. Die scholing vindt doorgaans tijdens de eerste twee jaar van hun werk als docent plaats. In de tussentijd worden de docenten voor de klas gezet en is het een kwestie van vallen en opstaan.
Jurre Valk van Zestor, het arbeidsmarkt- en opleidingsfonds voor het hbo, ziet daarom het belang van goede begeleiding voor starters. “Je wilt proberen te voorkomen dat iemand er alleen voor staat en maar wat doet. Dat is voor die docent niet goed, maar denk ook aan de kwaliteit waar de student op mag rekenen.”
Zestor
Zestor richt zich als arbeidsmarkt- en opleidingsfonds voor het hbo op een goede werkomgeving op hogescholen, waarin medewerkers optimaal kunnen functioneren en zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen. De startende docent is een vaker terugkerend onderwerp. Want hoe vind je je plek binnen een hogeschool, hoe ontwikkel je jezelf als docent en wat heb je nodig om prettig en goed te kunnen werken? Zestor verzamelt hiertoe kennis, doet onderzoek en helpt daarmee hogescholen om beter te begrijpen wat startende docenten nodig hebben en waar zij in de praktijk tegenaan lopen.
Hoewel er binnen hogescholen steeds beter aandacht wordt besteed aan begeleiding, bijvoorbeeld door een mentor, kan de praktijk weerbarstig zijn. “Hoe dan ook word je vaak best voor de leeuwen gegooid en dat gaat niet bij iedereen goed”, zegt Jurre. “De uitval onder startende hbo-docenten is dan ook hoog.”
Wanneer doe je het goed genoeg?
Een belangrijke uitdaging is volgens Jurre dat starters moeilijk kunnen bepalen wanneer ze hun werk goed doen. “Wat we bij Zestor vaak horen van startende docenten is dat ze het lastig vinden om te bepalen wat goed genoeg is. Vaak leggen ze de lat erg hoog voor zichzelf.”
De combinatie zorgt ervoor dat starters twijfelen aan hun eigen geschiktheid
Tegelijkertijd moet je in korte tijd veel leren: hoe de hogeschool in elkaar zit, wie wat doet, hoe de systemen werken en hoe de opleiding en het curriculum zijn opgebouwd. Daarnaast ontwikkel je je als docent: hoe krijg je studenten in beweging, hoe help je hen het beste uit zichzelf naar boven te halen en hoe ga je om met lastige situaties?
Die combinatie kan ervoor zorgen dat starters hard werken en, vooral in het eerste jaar, twijfelen aan hun eigen geschiktheid.
Begeleiden is meer dan een mentor aanwijzen
Hogescholen kunnen volgens Jurre verschillende dingen doen om ervoor te zorgen dat docenten goed starten. Denk aan een hogeschoolbrede visie op het leerproces van docenten en het aanwijzen van een buddy of mentor, om de beginnend docent extra steun en houvast te bieden. En goed na te denken over het takenpakket dat je de startende docent geeft; het is fijn om ingezet te worden op onderdelen die aansluiten op de al aanwezige kennis en talenten.
Praktisch houvast in een woelige periode
Naast begeleiding binnen de hogeschool kan een praktische gids houvast bieden. Aan de slag in het hoger beroepsonderwijs van Alard Joosten en Bart Lammers helpt startende docenten na te denken over verschillende situaties die kunnen voorkomen tijdens de lessen.
Starten als hbo-docent betekent niet dat je alles meteen kunt beheersen
Jurre ziet een duidelijke rol voor het boek: “Het boek helpt je in je ontwikkeling als docent, bij je reflectie op die ontwikkeling, en helpt dus een basis op te bouwen voordat je de didactische scholing vanuit de hogeschool krijgt aangeboden.”
Ook de vele anekdotische voorbeelden kunnen herkenning bieden. Juist wanneer je als starter tegen een lastige situatie aanloopt, helpt het te ontdekken dat andere docenten vergelijkbare ervaringen hebben.
Want starten als hbo-docent betekent niet dat je alles meteen kunt beheersen. Terwijl je studenten helpt leren, ben je zelf óók volop bezig het vak van docent te leren.