In positie
Hoe jouw leiderschap meer mogelijk maakt als je zelf verandert
Een lees- en doeboek voor leiders die niet meer willen wachten op verandering, maar die zelf de beweging durven creëren.
Je ziet wat er moet veranderen. Je weet waar je naartoe wilt. En toch komt de beweging maar moeizaam op gang. Het gaat trager dan je wilt, de weerstand is groter dan je verwacht en je impact blijft achter. Wat je vaak niet ziet: als leider houd je zélf onbewust de beweging tegen die je probeert te creëren.
Hoe je zelf beweging tegenhoudt
In positie laat zien wat er onder de oppervlakte gebeurt wanneer verandering vastloopt, en je niet de uitkomsten haalt waar je zo naar verlangt. Je ontdekt hoe je zelfbeeld, je overtuigingen en ingesleten patronen je gedrag bepalen – en daarmee de beweging die je voor jezelf of bij anderen wel of niet creëert. Met de stretchmethode leer je op cruciale momenten iets anders te doen. Niet door nóg harder te werken of harder te duwen, maar door je positie en gedrag bewust te verschuiven. Juist daar ontstaat ruimte voor beweging, groei en meer impact.
Breng de stretchmethode in de praktijk
Herkenbare casussen, scherpe spanningsvelden en concrete oefeningen helpen je om stretches direct toe te passen in je dagelijkse leiderschap. Vanuit de situaties die jij elke dag tegenkomt: te druk, te veel weerstand, te weinig beweging. Echte verandering begint niet bij de organisatie. Die begint bij jou.
Inleiding Verandering: het begint bij jou 13
1 Vooraf – de regels zijn veranderd 17
1.1 Een andere wereld, andere verwachtingen 17
1.2 Spanningen voor leiders van vandaag 19
DEEL I Leiderschap voor een nieuwe tijd 23
2 Waar leiderschap het verschil maakt 25
2.1 Jouw leiderschap werkt door 25
2.2 De sweet spot van leiderschap in verandering 26
2.3 Verandering komt van binnenuit 29
2.4 Waarom je titel alleen je nog geen leider maakt 33
3 Stretchen – hoe je groeit 37
3.1 Drie zones: comfort, stretch en paniek 37
3.2 Wat is stretchen? 41
3.3 Je kunt altijd meer dan je denkt 43
3.4 Het stretchproces 45
3.5 Stretchen doe je op meerdere lagen 47
3.6 Zo start je met stretchen 50
4 Moed als voorwaarde voor verandering 53
4.1 Waar het spannend wordt 53
4.2 Moed helpt je door de Neutral zone te bewegen 55
4.3 Wat moedige leiders anders doen 57
DEEL II Leiderschap in verandering 59
5 Spanningsvelden: jouw terrein 61
5.1 De pijn van leidinggeven aan verandering 61
5.2 Spanningsvelden: waar het gebeurt 63
5.3 De reflex: kant kiezen 64
5.4 Jouw persoonlijke lading 65
5.5 Het alternatief: balanceren en dragen 67
5.6 Impact als kompas 68
6 Verander! Maar houd de boel wel stabiel draaiend 71
6.1 De dubbele opdracht 72
6.2 Verandering is geen uitzondering 73
6.3 Wat is echte stabiliteit? 74
6.4 Stevig staan in de flow van veranderen 76
6.5 Zo verstevig je de gewoonte 78
7 Hoe sneller de oplossing, hoe minder er verandert 81
7.1 De illusie van probleemoplossing 81
7.2 Quick fix? 83
7.3 Het probleem is zelden het probleem 85
7.4 De fixreflex als saboteur 87
7.5 Zo doorbreek je de fixreflex 88
8 Te druk om te kiezen 95
8.1 De illusie van productiviteit 95
8.2 Waarom prioriteiten stellen zo moeilijk is 96
8.3 De praktijk: druk en toch geen resultaat? 97
8.4 Hoe doorbreek je het spanningsveld van ongewenste drukte? 100
9 Van frictie naar flow 107
9.1 Frictie: vloek of zegen? 108
9.2 Wanneer wordt frictie een probleem? 110
9.3 Waar frictie vandaan komt 111
9.4 Van frictie naar flow: jouw rol als leider 114
10 Nabij genoeg voor contact, veraf genoeg voor overzicht 117
10.1 Je rol als leider 117
10.2 De eerste valkuil: kunstmatige harmonie 120
10.3 De tweede valkuil: kille afstand 122
10.4 Op weg naar echte harmonie 123
10.5 Sturen op resultaat zonder relaties te schaden 126
11 Herkenbare spanningen die je keer op keer tegenkomt 131
11.1 De kloof tussen intentie en gedrag 132
11.2 De spanning tussen zichtbaarheid en authenticiteit 133
11.3 De druk tussen boven en onder 135
11.4 De twijfel tussen stevigheid en menselijkheid 136
12 Hoe jij staat in het spanningsveld 139
12.1 Jij bént het spanningsveld 139
12.2 Waarom jij liever snel wilt kiezen 140
12.3 Van weten naar zijn 142
12.4 Metaskills: vermogens die ruimte maken voor groei 143
DEEL III In beweging van binnenuit 147
13 Jouw impact is geen toeval 149
13.1 Je verkrijgt uitkomsten die bij je passen 149
13.2 Welke onzichtbare krachten zijn er aan het werk? 151
13.3 Resultaat volgt zelfbeeld 157
14 Durven zeggen wat je wilt 161
14.1 Je ziet wat je wilt zien 162
14.2 Wat wil je echt? 163
14.3 Waarom je het niet uitspreekt 165
14.4 Waar jij voor staat 168
15 Vergroten van je bewegingsruimte 173
15.1 Wanneer je voelt dat je in beweging wilt komen 173
15.2 Ga voor iets wat je na aan het hart gaat 176
15.3 Inner-work 177
15.4 Begin maar gewoon 185
15.6 Een paar nuances 187
DEEL IV Beweging maken: van inzicht naar impact 189
16 Drie verandertools 191
16.1 De kracht van een voorspelbare veranderaanpak 191
16.2 Hoe je gebruikmaakt van momentum 195
16.3 Energie als brandstof voor verandering 197
16.4 Hoe nu verder? 199
Dankwoord 201
Gebruikte literatuur 203
‘Het zelfbeeldmodel klinkt persoonlijk, maar het effect reikte veel verder. Toen ik anders naar mezelf ging kijken, veranderde hoe ik besloot, delegeerde en losliet – pas toen kwam mijn team echt in beweging. Voor elke directeur die denkt dat verandering een kwestie van aansturing is: het begint een niveau dieper, bij jou.’ - Raymond Verhagen, algemeen directeur Betonrestore
De belangrijkste doorbraak in de verbetering van onze commerciële resultaten kwam niet voort uit een nieuwe strategie of een nog slimmer product, maar uit een verandering in mijn eigen leiderschap. Stretched liet mij zien dat teams vaak niet verder groeien dan de overtuigingen van hun leidinggevende. Daarnaast heb ik geleerd dat bij verandering niet de inhoud of de richting doorslaggevend is, maar het vermogen om mensen mee te nemen in het waarom. Wanneer mensen begrijpen waarom een verandering nodig is, ontstaat begrip, vertrouwen en eigenaarschap. Pas dan komt de inhoud echt tot leven. Dat inzicht heeft een blijvende impact gehad op mij en mijn team. In Positie biedt op een toegankelijke en praktische manier dezelfde waardevolle inzichten. Een aanrader voor iedere manager die het beste uit zichzelf én zijn mensen wil halen.’- Marc Heijnis, manager Commercie ENGIE Energie Nederland
‘Positie is geen titel op je visitekaartje. Het is een keuze die je elke dag opnieuw maakt. Dat inzicht alleen al maakt dit boek zijn geld waard – de rest is bonus.’ - Sander van der Hoek, business director House of Bèta
‘In 2023 en 2024 heb ik intensief met Lodewijk en Erwin samengewerkt, zowel in een traject voor leiderschapscoaching als in een grootschalige organisatieverandering. De doelen die ik wilde bereiken met de coaching, heb ik op aangename en inzichtvolle manier bereikt. Voor de organisatiewijziging hebben Lodewijk en Erwin geholpen om de basis vorm te geven en de activatie voor te bereiden. Ik kan de kennis en ervaring van Lodewijk en Erwin van harte aanbevelen, met daarbij ook de manier waarop die praktisch goed kan worden toegepast in een zakelijke context.’ - Paul Pottuijt, manager System Operations & Market Developments TenneT
‘Echt een boek dat leiderschap en verandering samenbrengt. In Positie laat zien wat volgens mij de kern is: je organisatie beweegt pas als de leider dat zelf doet. Praktisch, eerlijk, toepasbaar en voor iedereen die verandering écht wil laten werken.’ - Anouk Sanders, manager Change & Development Budget Thuis
‘Een inspirerend en praktisch boek dat leiders helpt te ontdekken hoe echte verandering begint: door bewust de eigen positie te veranderen. Een aanrader voor iedereen die verandering niet wil managen, maar wil laten ontstaan en impact wil creëren.’ - Rogier van Veen, manager spelersparticipatie KNLTB
