Column | De belevenissen van een hbo-docent

Het nieuwe lesjaar aan onze hbo is alweer even gestart. Ik moet me altijd extra goed instellen op de nieuwe propedeusestudenten. De generatiekloof tussen hen en mij is bij deze groep het grootst. Een collega van mij zei toen ik als docent begon (ruim vierenhalf jaar geleden): ‘Bart, jij bent nu vijftig en de studenten zijn achttien, maar over tien jaar ben jij zestig en zijn de studenten nog steeds achttien. Wees je ervan bewust dat de identiteitskloof alleen maar toeneemt, dus probeer ieder jaar opnieuw weer een beetje achttien te worden.’ Dat is niet per se makkelijk, maar ik heb er vertrouwen in. Immers, soms voel ik zelfs even dat ik kinderachtiger ben dan de studenten, als ik weer eens iets bedenk om de sjeu erin te houden. 

Ik ben bij een nieuwe lichting altijd erg benieuwd wie ze zijn. Nu heb ik van velen al wel een beeld, zo die eerste weken, maar dat is slechts een beeld. Niet de werkelijkheid. Soms zijn ze net zo’n brandend haardvuurtje op een televisie: je kijkt ernaar, je ziet vuur, maar het is geen vuur. Ik hoop dat ze zich dit jaar gaan openstellen, zodat ik hen echt kan leren kennen. Dan kan ik beter aansluiten bij wat ze nodig hebben. 

Het helpt dan als studenten gewoon heel eerlijk zijn. Dat is niet iedereen gegeven, maar velen wel. Vorig jaar vroeg ik in de laatste maand aan een student met mijn meest vriendelijke en open blik: ‘Vind je het een leuke studie tot nu toe?’ ‘Nee, ik vind er niks aan,’ zegt-ie, ‘maar ik wil mijn hbo-papiertje halen.’ Kijk, dat is duidelijk. Liever dit antwoord dan een slap verhaal omdat ik dat als docent zou willen horen.  

Een tweedejaars waar ik al veel eerder leuke gesprekken mee had, schreef in zijn dossier dat ging over veranderkundige aspecten van zijn implementatieplan: ‘Wel moet ik nog oefenen met lastige mensen managen. In de toekomst ga ik lastige mensen managen, mijn huidige bijbaan zit daar vol mee. Nu heb ik nog de tijd om daar aan te werken.’ Wanneer zijn mensen lastig, vraag ik me dan af, en wat maakt dat jij dit zo ervaart? Leuke vragen voor het mondeling dat erop volgde.  

En vorige week sprak ik een nieuwe propedeusestudent in de pauze. Hij vertelde uit zichzelf waarom hij te laat was voor de les: ‘Ik lag vanmorgen zó lekker in mijn bed, meneer, ik dacht ik draai me nog even om.’ Humor, toch? Natuurlijk verwachten wij professioneel gedrag van onze studenten, en ja, ik probeer dit aan te moedigen, maar ik kan van dit soort antwoorden stiekem erg genieten. Héél erg genieten.